Goedemorgen, tijd voor je dagelijkse shot politiek in de media, zodat je dat niet zelf hoeft bij te houden.

💰 Klaver: de VVD gijzelt het land

De Tweede Kamer botste donderdag urenlang over de miljardenbezuinigingen op de sociale zekerheid, en vrijwel iedereen wees met de vinger naar de VVD. Zowel linkse als rechtse partijen hielden de liberalen verantwoordelijk voor de impasse tussen het kabinet, de oppositie en de polder. Inzet: de 6,5 miljard euro die het kabinet de komende jaren wil besparen op de WW en de WIA, de uitkeringen voor werklozen en arbeidsongeschikten.

PRO-leider Jesse Klaver haalde in het debat fel uit naar coalitiepartij VVD, die volgens hem "dit land gegijzeld houdt met taboes en breekpunten". Door vast te houden aan de bezuinigingen stelt de partij volgens hem het partijbelang voorop, terwijl er geen draagvlak voor is. Premier Rob Jetten probeerde de boel juist te sussen: voor hem zijn er "geen taboes", en hij toonde zich bereid de bezuiniging 'eventueel' te verlagen als er eerst een inhoudelijk akkoord ligt met de vakbonden en de oppositie. "De deur staat wagenwijd open", aldus de premier, die de komende weken met nieuwe voorstellen komt.

Maar de kern van de plannen blijft overeind. Het kabinet peinst er niet over om, na het terugdraaien van de versnelde AOW-verhoging, ook de WW- en WIA-ingrepen te schrappen: "Het is ons goed recht om zelf ook iets te vinden van de toekomst van onze sociale voorzieningen." De vakbonden FNV, CNV en VCP houden vast aan hun ultimatum en kondigden een landelijke ov-staking aan voor woensdag 24 juni. Op de rechterflank werd het venijniger: PVV-leider Geert Wilders diende een motie van wantrouwen in tegen Jetten en haalde op X hard uit naar de premier:

"Premier Jetten is een prutser! Overal crisis en onrust. Nederland is hem na 100 dagen al spuugzat."

🗳️ Ouwehand draagt het stokje over aan Teunissen

Na zeven jaar stopt Esther Ouwehand als leider van de Partij voor de Dieren. Ze geeft het fractievoorzitterschap door aan Kamerlid Christine Teunissen, maar blijft zelf wel in de Tweede Kamer, waar ze zich op het landbouwdossier gaat richten met twee eigen wetsvoorstellen: een wet om de bio-industrie te stoppen en een wet die het lijden van dieren bij de slacht moet beperken. "Ik ga dus door, maar vanaf nu wel in een andere rol: terug naar de functie van Kamerlid", schrijft Ouwehand in haar toelichting.

Het waren onrustige jaren. Ouwehand, partijleider sinds 2019, moest zich in aanloop naar de verkiezingen van 2023 tijdelijk terugtrekken na een conflict met het toenmalige partijbestuur, en was meermaals afwezig wegens overbelasting. Electoraal ging het bergafwaarts: van zes zetels in 2021 naar drie nu. Ouwehand zelf kijkt zonder spijt terug: "De afgelopen jaren heb ik alles gegeven wat ik in me had om de Partij voor de Dieren naar deze fase te tillen." Opvolger Christine Teunissen (40), al langer het onbetwiste nummer twee van de partij, noemt haar partij "harder nodig dan ooit".

🏛️ Een geheime deal en een omstreden terrorismewet

De redding van de ontwikkelingsbegroting blijkt een verborgen prijskaartje te hebben. VVD en D66 sloten achter gesloten deuren een schaduwdeal, zo bevestigen bronnen na berichtgeving van Trouw aan de NOS. In ruil voor de 380 miljoen euro die minister Sjoerdsma (D66) deze week voor ontwikkelingssamenwerking losweekte, staakt D66 zijn verzet tegen een oude wens van de VVD: een wet die het verheerlijken van terrorisme strafbaar stelt.

Die wet ligt gevoelig. Het gaat onder meer om het zwaaien met vlaggen van terroristische organisaties of het verspreiden van beelden die terreur verheerlijken, maar de Raad voor de Rechtspraak en D66 vreesden eerder dat het begrip te vaag is en de vrijheid van meningsuiting inperkt. Minister Van Weel mag de wet nu opnieuw indienen. In de Kamer reageerde de oppositie verbaasd: GroenLinks-PvdA-Kamerlid Kröger noemde zich "geschokt", Volt-leider Dassen vroeg zich af welke "andere dealtjes" er nog meer zijn beklonken. Op de rechterflank klonk juist hoon dat je straks met een vlag op straat strafbaar bent, terwijl het openlijk steunen van zulke bewegingen volgens critici elders onbestraft blijft. Henk Westbroek zette die tegenstelling op X op scherp:

"Waarschijnlijk wordt zwaaien met HAMAS vlaggen op straat vetboden. Het openlijk steunen van HAMAS in de tweede kamer mag gewoon nog wel."

🏥 Van Dissel onder het vergrootglas

Vandaag is het de beurt aan de centrale figuur van het Nederlandse coronabeleid: Jaap van Dissel. De parlementaire enquêtecommissie ondervraagt de oud-voorzitter van het Outbreak Management Team (OMT), wiens adviezen jarenlang bepalend waren voor de lockdowns, de avondklok en het mondkapjesbeleid. Drie kwesties moet hij ophelderen: de verhouding tussen het OMT en de politiek, de wetenschappelijke onderbouwing van omstreden maatregelen, en de vraag hoe onafhankelijk zijn adviezen werkelijk waren. Het verhoor sluit een week af waarin de enquête steeds emotioneler werd, met getuigenissen over eenzaam gestorven ouderen en een Kamer die uit angst nauwelijks nog fysiek durfde te vergaderen.

⚖️ Kamer repareert gesneuvelde asielwet

De Tweede Kamer heeft alsnog een deel van de gesneuvelde asielnoodmaatregelenwet erdoorheen geloodst. Donderdag stemde een meerderheid in met twee maatregelen die het kabinet wilde redden uit de eerder verworpen wet: een verruiming van de ongewenstverklaring en het schrappen van dwangsommen voor asielzoekers die te lang op een beslissing wachten. Het herstel van de asielwetgeving vordert daarmee gestaag. VVD'er Ulysse Ellian, die enkele van de aangenomen voorstellen indiende, sprak van een aanscherping van de vreemdelingenbewaring, gericht op terugkeer van wie hier niet mag blijven.

🔒 DigiD in Europese handen, hack bij Financiën sleept door

Het kabinet wil de techniek achter DigiD voortaan in Europese handen houden. Staatssecretaris Van der Burg (Binnenlandse Zaken) schrijft de Kamer dat het volgende bedrijf dat een deel van DigiD beheert Europees moet zijn; de aanbesteding na augustus 2028 loopt voortaan via de strengere Aanbestedingswet Defensie en Veiligheid. Tegelijk worstelt een ander departement nog met de naweeën van een digitale inbraak: bij het ministerie van Financiën zorgt een hack van eerder dit jaar nog steeds voor verstoringen, waarbij sommige processen vertraagd zijn en nog niet alle systemen weer in de lucht zijn.

📺 Pauw & De Wit: van Ouwehand tot Weski

Bij Pauw & De Wit stond donderdagavond het onderzoek naar de Nederlandse 'Gisèle Pelicot-zaak' centraal. Aan tafel zaten onder anderen oud-minister van Justitie Ferd Grapperhaus, ondernemer Olcay Gulsen en Ben van Mierlo, die spraken over de geruchtmakende misbruikzaak. Daarnaast blikte de talkshow terug op het politieke nieuws van de dag: het vertrek van Esther Ouwehand als leider van de Partij voor de Dieren, en het bericht dat zowel het Openbaar Ministerie als advocaat Inez Weski afzien van hoger beroep tegen de celstraf van 42 dagen die haar is opgelegd.

📅 Vandaag in Den Haag

Geen plenaire vergaderingen vandaag; de Kamer pakt de plenaire agenda maandag 8 juni weer op met een lange reeks tweeminutendebatten, onder meer over asielbeleid, Schiphol en de bedrijfsduurverlenging van kerncentrale Borssele. Vrijdag staat in het teken van werkbezoeken en internationaal overleg:

- Verhoor — Jaap van Dissel bij de parlementaire corona-enquête

- IPKO — Interparlementair Koninkrijksoverleg

- Benelux Parlement — Commissiedag

- Werkbezoek — De diverse taken van de Koninklijke Marechaussee

- Werkbezoek — Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden over de aanpak van personen met verward en gevaarlijk gedrag

Te volgen via Debat Gemist of de Debat Direct-app.

🔗 Verder in de politiek

- de Volkskrant: Maagverkleining voor jongeren met extreme obesitas nu deel van het basispakket

- De Telegraaf: Drama's op stroomnet brengen onze welvaart in gevaar, roep om mega-investering van 690 miljard euro

- NRC: Journalisten moeten geen woord meer schrijven over uiterst rechts

- de Volkskrant: Tien publieke omroepen vragen de minister op te treden tegen Ongehoord Nederland

- De Telegraaf: Ronald Plasterk: rijksbegroting dwingt partijen tot kiezen tussen partijbelang en landsbelang

Dit was hem weer. Tot morgenochtend!

Vragen, opmerkingen of feedback? We horen het graag: elkedagpolitieksubstack@gmail.com

Deze nieuwsbrief is geschreven met hulp van AI en kan fouten bevatten.

Goedemorgen, tijd voor je dagelijkse shot politiek in de media, zodat je dat niet zelf hoeft bij te houden.

💰 Jetten redt de begroting bij links

Het minderheidskabinet heeft op het laatste moment een deal gesloten met GroenLinks-PvdA om de begroting van ontwikkelingssamenwerking te redden, die dreigde te sneuvelen in de Eerste Kamer. De NOS meldt dat het kabinet dit jaar 380 miljoen euro extra uittrekt voor noodhulp en wederopbouw. Daarmee gaat de partij van Jesse Klaver vrijwel zeker vóór de begroting van D66-minister Sjoerdsma stemmen. Pikant detail: het is uitgerekend de linkse oppositie die het kabinet uit de brand helpt, terwijl coalitiepartij VVD juist nóg liever extra had bezuinigd op ontwikkelingshulp.

Dat de inzet hoog was, bleek uit de drukte achter de schermen. De laatste keer dat een begroting in de Eerste Kamer werd weggestemd is meer dan honderd jaar geleden, en die blamage wilde het kabinet koste wat kost voorkomen. Premier Rob Jetten schaarde zich dit weekend samen met de vicepremiers en minister Heinen van Financiën achter zijn minister:

"Mijn probleem is ons probleem, dus we pakken altijd alles samen op"

GroenLinks-PvdA eiste aanvankelijk dat de koppeling tussen het ontwikkelingsbudget en de economische groei nog dit jaar zou terugkeren. Dat gebeurt niet: in plaats daarvan krijgt Sjoerdsma eenmalig geld dat eigenlijk voor latere jaren was gereserveerd. De minister had zijn begroting eerder al moeizaam door de Tweede Kamer geloodst, onder meer door een omstreden draai rond noodhulp aan de Palestijnse gebieden. "Er zijn dingen niet goed gegaan. Dat ligt aan mij. Ik heb het onhandig gedaan", erkende hij toen.

Op de rechterflank overheerste irritatie over de extra uitgave. René Dercksen wond zich op X op over de constructie, waarbij het geld uit een toekomstig budget wordt gehaald:

"Bezuinigen, bezuinigen, er is geen geld. 400 miljoen extra over de balk naar verweggistan"

🌍 Nederland mag asielzoekers weer terugsturen naar Italië

Asielzoekers die via Italië naar Nederland reizen, kunnen vanaf volgende week vrijdag weer worden teruggestuurd. Minister Van den Brink (Asiel en Migratie) tekende daarover in Rome een intentieverklaring met zijn Italiaanse ambtsgenoot. De afspraak hangt samen met het Europees Migratiepact, dat op 12 juni van kracht wordt. Vanaf dat moment gelden de oude Dublin-regels weer: asielzoekers moeten hun aanvraag doen in het eerste EU-land waar ze aankomen, en Italië neemt mensen die doorreisden weer terug.

De twee landen beginnen volgens de minister "met een schone lei": wie zich vóór 12 juni in Nederland meldde, wordt niet teruggestuurd. Voor het kabinet is de deal van groot belang. "Dat is voor Nederland cruciaal om het pact volledig te laten functioneren", aldus Van den Brink. Dat het asieldossier politiek explosief blijft, bleek tegelijk dichter bij huis: in Maassluis ligt de burgemeester op ramkoers met zijn eigen coalitie, die 'nul asielzoekers' wil opvangen, terwijl hij juist de spreidingswet wil naleven.

🏥 Corona-enquête: eenzaam sterven en een Kamer in angst

Op de derde dag van de coronaverhoren kwamen twee pijnlijke onderwerpen samen: de gesloten verpleeghuizen en het functioneren van de Tweede Kamer tijdens de crisis. Topambtenaar Ernst van Koesveld, destijds verantwoordelijk voor de ouderenzorg, erkende voor de enquêtecommissie dat een aantal ouderen onnodig eenzaam stierf door de sluiting van de verpleeghuizen, ondanks een uitzondering op het bezoekverbod voor stervenden. Toch verdedigde hij het besluit, dat hij misschien wel het zwaarste noemde dat het kabinet heeft moeten nemen: "Ik denk dat het wel een verstandig besluit was".

Ook oud-Kamervoorzitter Khadija Arib legde een verklaring af. Zij vertelde over het videovergaderen met de fractievoorzitters, gesprekken die ze als verre van plezierig ervoer: "Je zag dingen die je niet wilde zien". Volgens Arib lag er voor de Kamer geen enkel plan voor een pandemie, en wilde een deel van de Kamer uit angst niet meer fysiek vergaderen. Zelf hield ze juist vast aan fysieke debatten, wat haar naar eigen zeggen niet populair maakte.

🥩 Vijlbrief zet de vleessector het mes op de keel

Minister Vijlbrief (Sociale Zaken) dreigt de vleessector met een verbod op het inhuren van uitzendkrachten. Als de sector niet vóór 15 juni aantoont dat de behandeling van werknemers verbetert, maakt hij er werk van. Al sinds 2010 komen er meldingen binnen over onderbetaling, te lange werkdagen, onveilige werkvloeren en intimidatie van personeel, veelal arbeidsmigranten, in onder meer slachthuizen. Sinds 2021 waren er 29 gesprekken met de sector, zonder de noodzakelijke vooruitgang, aldus de minister. Zijn geduld is op: "ga ik werken aan een uitzendverbod, zo simpel is het".

📊 Vertrouwen in de politiek op een dieptepunt

Het vertrouwen van kiezers in de politiek is gezakt naar een historisch laag niveau: nog maar 19 procent heeft vertrouwen in de Tweede Kamer. Dat blijkt uit het Nationaal Kiezersonderzoek, waarvoor ruim 6.000 Nederlanders zijn ondervraagd. Opvallend is dat de opkomst onder kiezers met een migratieachtergrond bij de laatste verkiezingen juist hoger lag dan onder kiezers zonder; volgens de onderzoekers heeft de nadruk op thema's als migratie en integratie deze groep gemobiliseerd om politiek actiever te worden.

De cijfers vallen samen met een ongemakkelijke mijlpaal voor het kabinet. NRC constateert dat ook het kabinet-Jetten, dat deze week zijn eerste honderd dagen haalde, weinig voor elkaar krijgt: zonder meerderheid in beide Kamers is het telkens aangewezen op wisselende coalities, zoals de deal met links over ontwikkelingssamenwerking deze week pijnlijk liet zien.

🗳️ GroenLinks-PvdA mag definitief 'Pro' heten

De fusiepartij van GroenLinks en PvdA mag verder onder de naam Pro (Progressief Nederland). De Raad van State wees de bezwaren af van lokale partijen die al 'Pro' in hun naam dragen en verwarring bij de kiezer vreesden. Volgens de hoogste bestuursrechter komt de naam landelijk nog niet voor en is er dus geen grond om die te weigeren. De lokale partijen blijven teleurgesteld achter. "Ze snappen er niets van", zei woordvoerder Dario Castiglione over de fusiepartij. Komende dinsdag stemt de Kamer nog over de tussentijdse naamswijziging; op 13 juni buigt het oprichtingscongres zich erover.

📅 Vandaag in Den Haag

- Plenair debat — Ultimatum van de vakbeweging over de bezuinigingen op de sociale zekerheid (10:15-20:00)

- Plenair debat — Wijziging Landbouwkwaliteitswet en Wet dieren (EU-kwaliteitsaanduidingen) (10:15)

- Plenair debat — Wijziging Wet langdurige zorg: Wlz-aanvraag door familie (10:15)

- Commissie Infrastructuur en Waterstaat — Hoogwaterbeschermingsprogramma en dijknormering (10:00-11:00)

- Procedurevergaderingen — Defensie, Financiën en Onderwijs

- Werkbezoek — Delegaties van OVSE PA en de Raad van Europa naar Armenië

Te volgen via Debat Gemist of de Debat Direct-app.

🔗 Verder in de politiek

- de Volkskrant: Tweede Kamer kritisch over gebrek aan transparantie bij defensie-uitgaven en 'twijfelachtige tussenpersonen'

- NU.nl: Toeslagenouders ontvangen tijdelijk geen dwangsom meer: 'Volledig vastgelopen'

- De Telegraaf: Kabinet bereid knip te trekken voor extra koopkrachtsteun volgend jaar

- NOS: Goedkoop zomer-treinabonnement gaat een week eerder in

- NU.nl: Jongeren stemmen niet rechtser vanwege de 'manosfeer'

- De Telegraaf: Debattrainer vangt 9.000 euro voor drie sessies met minister Boekholt

Dit was hem weer. Tot morgenochtend!

Vragen, opmerkingen of feedback? We horen het graag: elkedagpolitieksubstack@gmail.com

Deze nieuwsbrief is geschreven met hulp van AI en kan fouten bevatten.

Goedemorgen, tijd voor je dagelijkse shot politiek in de media, zodat je dat niet zelf hoeft bij te houden.

🗳️ Vertrouwen in Jetten keldert naar 22 procent

Honderd dagen na zijn aantreden staat premier Rob Jetten er beroerd voor: het vertrouwen in zijn kabinet is gezakt naar 22 procent. Dat blijkt uit een peiling van het RTL Nieuwspanel, en het cijfer ligt daarmee zelfs lager dan het vertrouwen in het kabinet-Schoof rond hetzelfde punt. PVV-leider Geert Wilders greep de uitkomst meteen aan om een Kamerdebat over het vertrouwen in het minderheidskabinet aan te vragen.

Jetten zelf bleef opvallend laconiek. Tegenover RTL hield hij vol vertrouwen te hebben dat het kabinet zijn resultaten nog gaat laten zien. Dat hij daarvoor telkens naar wisselende meerderheden moet zoeken, is volgens de premier 'voor iedereen wennen'. Oppositieleider Jesse Klaver vond dat een wel erg makkelijke duiding. De PRO-leider riep het kabinet op het regeerakkoord open te breken: er is volgens hem geen draagvlak voor de geplande bezuinigingen, en 'daarom loopt het vast'.

De scherpste tik kwam van een oude bekende. NSC-leider Pieter Omtzigt hield het kabinet de spiegel voor:

"Maar na ongeveer 100 dagen lag er een akkoord met de sociale partners over vroegpensioen voor zwaar werk, een dossier dat al heel lang vast zat. Minister Van Hijum (NSC) kon dat wel."

De boodschap was niet mis te verstaan: waar het vorige kabinet na honderd dagen een akkoord met de vakbeweging had, zoekt het kabinet-Jetten op exact dat dossier nog altijd naar een meerderheid.

🏛️ Lahlah ruilt de Kamer in voor Amsterdam

Esmah Lahlah, de nummer twee van Klavers fractie, verlaat de Tweede Kamer om wethouder in Amsterdam te worden. Ze maakte het besluit bekend op Instagram: "Ik kies voor Amsterdam. Ik kies voor lokaal bestuur." In de hoofdstad gaat ze Onderwijs, Jeugdzorg en Jongerenwerk doen. Het vertrek komt op een ongelukkig moment, want Lahlah lag al onder vuur nadat bleek dat ze tijdens haar Kamerlidmaatschap meermaals naar een burgemeesterspost had gesolliciteerd zonder haar partij daarvan op de hoogte te stellen.

Vooral pijnlijk is dat het ook Jesse Klaver raakt. Het AD wijst erop dat de partijleider in november nog had beloofd dat zijn nummer twee 'de hele periode' in Den Haag zou blijven. Die belofte blijkt nu weinig waard. Klaver liet weten het vertrek niet te hebben zien aankomen, maar zei haar 'niet te willen gijzelen': iedereen maakt zijn eigen keuzes. De oppositie en de coalitie smullen er ondertussen van, want voor een partij die graag het morele gelijk opeist, is een vertrekkende kroonprinses geen reclame.

🔒 Kabinet wil hardere hand bij uit de hand gelopen demonstraties

Bij betogingen die ontsporen, moeten burgemeesters sneller kunnen ingrijpen en relschoppers harder worden gestraft. Dat schrijven de ministers Pieter Heerma (CDA) en David van Weel (VVD) in een brief aan de Tweede Kamer, meldt RTL Nieuws. Het kabinet wil het demonstratierecht zo aanpassen dat lokale bestuurders meer ruimte krijgen om in te grijpen wanneer een protest in geweld omslaat.

De aankondiging valt in een week waarin het geweld rond demonstraties hoog op de agenda staat. Van Weel moest eerder al uitleg geven over politieoptreden tegen een zwangere vrouw in een asielzoekerscentrum in Zeist. De minister benadrukte daarbij dat de politie 'nooit zomaar' geweld inzet en dat er altijd onderzoek volgt. Critici vrezen dat een aanscherping van het demonstratierecht juist het vreedzaam protest kan raken, en niet alleen de relschoppers.

⚖️ Kamer: geen deals met partijen die geweld vergoelijken

Een ruime Kamermeerderheid wil dat het minderheidskabinet geen politieke akkoorden sluit met partijen die oproepen tot geweld tegen vluchtelingen of de omvolkingstheorie verspreiden. De motie van PRO kreeg dinsdag ook steun van de coalitiepartijen, meldt NU.nl. Daarmee trekt de Kamer een grens die in de huidige verhoudingen verre van symbolisch is: het kabinet leunt voor losse meerderheden juist op partijen aan de flanken.

De Volkskrant tekent op dat ook de regeringspartijen die belofte expliciet uitspraken. De achtergrond is de aanhoudende ophef over uitspraken op de rechterflank, waarbij opgeroepen werd tot hard optreden tegen Palestijnse vluchtelingen. Voor de coalitie is het een poging om een streep te zetten zonder de eigen onderhandelingsruimte volledig dicht te timmeren.

🏥 Derde dag corona-enquête: Arib en Van Koesveld

De parlementaire enquête naar het coronabeleid gaat vandaag de derde dag in. NRC meldt dat oud-Kamervoorzitter Khadija Arib en topambtenaar Ernst van Koesveld worden verhoord. Eerder deze week kwam al naar voren hoe groot de invloed van regionale bestuurders was: de keuzes die Brabantse bestuurders begin 2020 maakten, werkten door op het hele land, mede doordat carnaval een vroeg 'superspreading event' bleek.

De verhoren van vandaag raken aan twee gevoelige punten: de rol van de Kamer zelf in de crisis, en de ambtelijke voorbereiding op het ministerie van Volksgezondheid. Met Arib in de getuigenstoel komt bovendien de vraag terug hoe het parlement tijdens de lockdowns zijn controlerende taak invulde.

💰 Sociaal akkoord: Heinen rekent op terugkeer vakbonden

Minister van Financiën Heinen (VVD) heeft er vertrouwen in dat de vakbonden weer aanschuiven om over een sociaal akkoord te praten. Dat zei hij in zijn wekelijkse gesprek, terwijl de verhoudingen juist gespannen zijn. In het regeerakkoord staat dat het kabinet in totaal 6,5 miljard euro wil bezuinigen op onder meer de AOW, de WW en het arbeidsongeschiktheidsstelsel. De vakbeweging eist dat die plannen van tafel gaan.

De inzet wordt morgen scherp, als de Kamer debatteert over het ultimatum van de vakbeweging. Het is precies het dossier waarop Omtzigt het kabinet vandaag de maat nam, en waar de coalitie haar minderheidspositie het hardst voelt.

🌱 Ook Eerste Kamer wil verbod op homogenezing

Na de Tweede Kamer tekent zich nu ook in de Eerste Kamer een meerderheid af voor een verbod op 'homogenezing'. De NOS meldt dat de senaat volgende week stemt, maar dat in het debat al duidelijk werd dat de initiatiefwet van D66 en VVD het gaat halen. Met de wet wordt het strafbaar om homoseksuelen en transgender personen onder dwang therapie of gebedsgenezing te laten ondergaan om hun geaardheid te veranderen. Het verbod is daarmee na jaren van uitstel zo goed als een feit.

🤝 Van der Plas stapt voorlopig terug

BBB-leider Caroline van der Plas is voorlopig afwezig in de Tweede Kamer. Haar moeder kreeg vrijdag een zware hersenbloeding, de vooruitzichten zijn slecht, en samen met haar broer waakt ze sindsdien bij haar. Van der Plas liet dat zelf weten op X:

"Ben even afwezig in de TK. Mijn allerliefste mama kreeg vrijdag een zware hersenbloeding. De vooruitzichten zijn slecht."

Uit alle politieke hoeken kwamen steunbetuigingen. Het laat zien dat ook in een week vol verwijten en wantrouwencijfers de Haagse loopgraven soms even worden verlaten.

📅 Vandaag in Den Haag

De Kamer staat vandaag vooral in het teken van verantwoording en een lange reeks tweeminutendebatten:

- Verhoor corona-enquête — Khadija Arib en Ernst van Koesveld

- Plenair debat — Verantwoordingsdebat voor het jaar 2025

- BuZa — Iran (10:00-13:00)

- SZW — Arbeidsmigratie (10:00-14:00)

- OCW — Onderwijskansen (10:00-14:30)

- Plenair debat — Tweeminutendebatten over energiedossiers, volkshuisvesting en leefbaarheid (vanaf 19:00)

- Stemmingen — onder meer over de novelle Wet terugkeer en vreemdelingenbewaring

- Vooruitblik — morgen debatteert de Kamer over het ultimatum van de vakbeweging inzake de bezuinigingen op de sociale zekerheid (donderdag 4 juni)

Te volgen via Debat Gemist of de Debat Direct-app.

🔗 Verder in de politiek

- de Volkskrant: Defensie-groeistuip legt kloof bloot: ministerie wil snelheid, parlement wil transparantie

- De Telegraaf: Tweede Kamer schrapt dwangsommen: weg vrij voor ’het strengste asielbeleid ooit’

- AD: Jaap de Hoop Scheffer sprak meermaals met Poetin en zegt: president in het nauw ‘is eng’

- NU.nl: Defensie wil binnen twee jaar af van software van omstreden bedrijf Palantir

- De Telegraaf: Kamer vraagt opnieuw om eerder gestrand landelijk messenverbod

- de Volkskrant: Deense coalitie presenteert links regeringsakkoord, met gratis ov voor jongeren

Dit was hem weer. Tot morgenochtend!

Vragen, opmerkingen of feedback? We horen het graag: elkedagpolitieksubstack@gmail.com

Deze nieuwsbrief is geschreven met hulp van AI en kan fouten bevatten.

Goedemorgen, tijd voor je dagelijkse shot politiek in de media, zodat je dat niet zelf hoeft bij te houden.

🌍 Kabinet wil Sierra Leone Europees geld afnemen vanwege Bolle Jos

Het lukt maar niet om drugscrimineel Jos Leijdekkers uit Sierra Leone te krijgen, en dus gaat het kabinet proberen het EU-ontwikkelingsgeld aan het West-Afrikaanse land stop te zetten. Minister David van Weel van Justitie en Veiligheid kondigde de stap aan in Buitenhof, zo bericht de NOS. Brussel heeft voor de periode 2021 tot 2027 zo'n 352 miljoen euro aan subsidies aan Sierra Leone toegekend. Van Weel hoopt met steun van andere Europese landen de druk op de regering in Freetown op te voeren.

De minister noemde de situatie ronduit onhoudbaar: "Het is natuurlijk bizar dat wij een land faciliteren of ondersteunen dat tegelijkertijd een veilige haven biedt aan een van de grootste drugscriminelen die we wereldwijd kennen." Volgens zijn eigen schatting verdient Leijdekkers honderden miljoenen euro's per maand, in een land waar het bbp lager ligt dan dat inkomen. "Dat gaat zo'n land natuurlijk helemaal corrumperen."

De Volkskrant kadert het breder: Van Weel zegt geen illusie meer te hebben dat de uitlevering via diplomatieke weg op gang komt. In mei sprak hij nog met zijn ambtgenoot in Sierra Leone en kreeg hij hetzelfde antwoord dat hij al een half jaar hoort: 'druk mee bezig, procedures lopen, rapport politie bijna afgerond'. Leijdekkers staat in Nederland en België voor in totaal tachtig jaar gevangenisstraf geregistreerd. Politiek interessant: het kabinet zoekt nu expliciet een Europese coalitie, in plaats van een Nederlandse solo-actie. Of dat lukt, moet blijken bij de eerstvolgende Raad Buitenlandse Zaken.

📊 Honderd dagen Jetten: vooral dreigen, kritiek en verwijten

Het kabinet-Jetten tikt deze week de honderd dagen aan, en de balans is voorlopig mager. De NOS sprak met Claes de Vreese, hoogleraar politieke communicatie en adviseur van de coalitiepartijen over de minderheidsconstructie. Zijn oordeel is fileermes-achtig: D66, VVD en CDA gedragen zich nog steeds alsof ze een meerderheid hebben. "Je ziet nu vanuit het kabinet: dit is ons voorstel. In sommige gevallen presenteren ze het alsof ze een meerderheidskabinet hebben."

De Vreese, die het Deense en Zweedse model als blauwdruk meegaf, mist precies dat besef bij alle betrokkenen. Met GroenLinks-PvdA werd voor het laatst in maart op hoog niveau gesproken. "Politiek vertrouwen en onderling vertrouwen zijn vereisten voor het laten slagen van het experiment van dit kabinet." Het laatste echte Nederlandse minderheidskabinet, Colijn V uit 1939, hield het slechts enkele dagen vol. Ondertussen waarschuwt politiek duider Arjan Noorlander voor een 'politiek trauma' na Schoof: "Er is tijd nodig. Snelheid en politieke stabiliteit gaan niet samen."

Dat ongemak is geen abstract verhaal. De vakbonden dreigen met acties, werkgevers mopperen, en in deze nieuwsbrief alleen al duiken vier dossiers op waar het kabinet steun moet bij elkaar sprokkelen.

🏛️ Vijlbrief leurt langs alle fracties voor sociaal akkoord

Minister Vijlbrief gaat de komende dagen alle Kamerfracties langs om te peilen wat er nodig is voor een 'sociaal akkoord'. Hij wil het daarbij nog niet over geld hebben, aldus de NOS naar aanleiding van zijn optreden in Buitenhof. Donderdag debatteert de Kamer over het ultimatum van de vakbeweging, die eist dat de plannen voor versobering van WW en WIA volledig van tafel gaan.

De minister rekent expliciet op partijen buiten de coalitie: JA21, GroenLinks-PvdA (Pro), ChristenUnie en 50Plus. "Ik weet bijvoorbeeld dat de fractie van JA21 de periode van loondoorbetaling bij ziekte een belangrijk punt vindt voor kleine werkgevers die daar nogal onder lijden", zei Vijlbrief in Buitenhof. "En ik weet dat de fractie van Pro vindt dat er nog eens naar de sociale zekerheid moet worden gekeken."

De Telegraaf zoomt in op de twee oppositiepartijen waar het kabinet het hardste op leunt: de gesprekken met PartijvoorNederland en JA21 staan voorop. Beide partijen profileren zich op sociale zekerheid, maar willen tegelijk dat de bezuinigingsdoelstelling van 6,5 miljard staat. Het is precies het type opdracht waar het minderheidskabinet in moet uitblinken, of waar het op stuk loopt.

🌍 WNL Op Zondag: Brekelmans verdedigt spreidingswet, Belg legt asielsucces uit

Bij WNL Op Zondag schoof VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans aan, om zijn omstreden uitspraken over de uitvoering van de Spreidingswet recht te zetten. De fractievoorzitter sprak van een 'non-discussie', meldt het officiële account van de show op X:

"Doordat er in het beeld wordt geknipt, wordt er net gedaan alsof ik er anders over denk dan VVD-burgemeesters of mensen in het kabinet."

Aan tafel zat ook de Belgische defensieminister Theo Francken, in een vorig leven staatssecretaris van Migratie en in Vlaanderen geliefd én verguisd om zijn harde asiellijn. Francken kwam uitleggen hoe België de asielinstroom omlaag bracht. WNL vatte zijn kernpunt zo samen:

"Opvang tijdens je procedure, daarna: trek je plan."

Die Belgische 'spectaculaire daling' staat vandaag ook breeduit in De Telegraaf, met als ondertoon: kijk eens hoe het ook kan. Dat zet de Nederlandse coalitie verder onder druk om met zichtbare resultaten te komen, juist nu de Spreidingswet binnen de VVD voor onrust zorgt.

⚖️ Tweede dag corona-enquête: OMT-lid en burgemeester Den Bosch

De parlementaire enquête naar het coronabeleid stoomt door. NRC meldt dat vandaag OMT-lid Jan Kluytmans en de Bossche burgemeester Jack Mikkers worden verhoord. Het is de tweede dag van de openbare verhoren. Kluytmans, als microbioloog en OMT-lid, kan worden bevraagd over de wetenschappelijke adviezen die het kabinet-Rutte III destijds kreeg. Mikkers werd in maart 2020 wereldnieuws toen Brabant het Nederlandse epicentrum van de eerste golf werd.

In de Volkskrant-column van afgelopen weekend werd de enquête al voorzichtig op handen gedragen: als er straks een opdracht ligt om kwaadaardige desinformatie te lijf te gaan, is dat alleen al winst. Tegelijk is bekend dat de Tijdelijke Commissie Wet op de parlementaire enquête dinsdag bij elkaar komt: precies het soort huishoudelijke vergadering waar nieuwe spelregels voor toekomstige enquêtes worden afgetikt.

🏥 Verbod op homogenezing dichterbij

Het wetsvoorstel dat 'conversietherapie' strafbaar maakt, schiet eindelijk op. De Telegraaf schrijft dat het verbod op homogenezing in zicht komt: wie betrapt wordt op pogingen iemand 'om te draaien' kan straks tot twee jaar cel of een forse geldboete krijgen. Het voorstel ligt al jaren op de plank, telkens vertraagd door discussies over religieuze vrijheid en de exacte juridische afbakening.

De behandeling is politiek precair voor de coalitie: D66 wil het verbod zo breed mogelijk, ChristenUnie en SGP duwen tegen de strafmaat, en VVD en CDA willen voorkomen dat reguliere pastorale gesprekken straks als 'therapie' worden aangemerkt. Dat het kabinet hier toch een meerderheid voor lijkt te vinden, is opmerkelijk in een week waarin Vijlbrief en Van Weel óók al langs de fracties moeten voor steun op andere dossiers.

📅 Vandaag in Den Haag

De Tweede Kamer is na het Pinksterreces weer aan de bak. Een greep uit de week:

- Verhoor corona-enquête — Jan Kluytmans (maandag 1 juni)

- Verhoor corona-enquête — Jack Mikkers (maandag 1 juni)

- BHO — Wijziging begrotingsstaat Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp (maandag 1 juni, 10:00-14:00)

- VWS — Wijziging begrotingsstaten Volksgezondheid (maandag 1 juni, 13:00-17:00)

- Plenair debat — Vragenuur (dinsdag 2 juni, 14:00-15:00)

- Plenair debat — Regeling van werkzaamheden (dinsdag 2 juni, 15:45-16:30)

- Plenair debat — Wetsvoorstel onderwijswetten primair/voortgezet/beroepsonderwijs (dinsdag 2 juni, 16:30-23:00)

- Commissie — Procedurevergadering Sociale Zaken en Werkgelegenheid (dinsdag 2 juni, 16:30-17:30)

- Stemmingen (dinsdag 2 juni, 15:00)

- Tweeminutendebatten energiedossiers, leefbaarheid en volkshuisvesting (woensdag 3 juni, vanaf 19:00)

- Plenair debat — Ultimatum vakbeweging inzake bezuinigingen sociale zekerheid (donderdag 4 juni, 10:16-20:00)

Te volgen via Debat Gemist of de Debat Direct-app.

🔗 Verder in de politiek

- NRC: Justitie België begint strafrechtelijk onderzoek naar betalingsdienst Wise wegens witwassen

- NU.nl: Spreidingswet moet opvangprobleem oplossen: 'Maar politici helpen daar niet bij'

- NRC: Waarom is een burgerberaad over migratie nodig? 'Dit is juist een onderwerp waar we sámen uit moeten komen'

- De Telegraaf: Staatssecretaris Van Bruggen door hitte onwel bij herdenking bij Muur tegen Geweld

- de Volkskrant: Colombia compleet verdeeld: extreemrechts op kop na eerste ronde verkiezingen

- NRC: Wat betekent het om les te krijgen op een zwakke school?

Dit was hem weer. Tot morgenochtend!

Vragen, opmerkingen of feedback? We horen het graag: elkedagpolitieksubstack@gmail.com

Deze nieuwsbrief is geschreven met hulp van AI en kan fouten bevatten.

Goedemorgen, tijd voor je dagelijkse shot politiek in de media — zodat je dat niet zelf hoeft bij te houden.

🏛️ Stoffer haalt uit naar 'vleugellam' kabinet

SGP-leider Chris Stoffer rekent stevig af met het kabinet-Jetten en stelt dat de coalitie 'niet eens tot 76 kan tellen'. De Telegraaf brengt het verhaal: de SGP-leider noemt het minderheidskabinet 'vleugellam' en waarschuwt dat coalities zonder Kamermeerderheid een illusie zijn als ze elke week opnieuw om steun moeten bedelen. Voor een partij die normaal als constructief gespreksgenoot van rechtse kabinetten geldt, is dat een opvallend harde toon.

De SGP zet die kritiek ook om in concrete eisen. Het AD meldt dat Stoffer 'lagere abortuscijfers' eist in ruil voor steun aan kabinetsplannen: de orthodox-christelijke partij wil dat het kabinet maatregelen neemt om de 'historisch hoge' abortuscijfers naar beneden te brengen. Gebeurt dat niet, dan kan Jetten 'naar steun van de SGP fluiten'. Dat is precies het soort transactie waar Stoffer in dezelfde adem over klaagt: een minderheidskabinet dat per dossier weer met nieuwe partijen moet onderhandelen.

De SGP-fractie liet eerder deze week al zien hoe ongemakkelijk Stoffer zich op het Binnenhof voelt. Volgens een terugblik op het partijaccount op X:

"Chris Stoffer overwoog dinsdagavond meerdere keren te vertrekken bij het debat over geweld."

De combinatie van die emotionele afstand en het rekenkundige punt over 76 zetels schetst een kabinet dat zijn flanken kwijtraakt. Aan de linkerkant zitten de vakbonden al klaar, aan de rechterkant haakt nu ook de meest betrouwbare gedoogpartner steeds vaker af.

📊 Ambtenaren klagen: 'wachten tot het kabinet echt begint'

Het minderheidskabinet-Jetten is officieel aan het werk, maar op de ministeries gebeurt opvallend weinig. Politiek verslaggever Hans van Soest van het AD signaleert dat ambtenaren klagen 'dat ze weinig te doen hebben': het is wachten tot het kabinet echt van start gaat. Van Soest formuleert het als een ijzeren wet: 'zolang partijen er baat bij hebben dat er niets gebeurt, gebeurt er ook niets.'

Dat punt sluit naadloos aan op de kritiek van Stoffer hierboven. Een kabinet dat voor elke begrotingswijziging een ad-hoc-coalitie moet smeden, durft geen grote dossiers aan. Het gevolg: bewindslieden houden zich op de vlakte, ambtenaren wachten op een seintje en de polder begint zich te roeren. Op het departement van Sociale Zaken loopt het ultimatum van de vakbeweging over de bezuinigingen op de sociale zekerheid komende week trouwens nog een paar versnellingen op, met op 4 juni al een plenair debat daarover.

⚡ Kamermeerderheid wil ACM-plan voor stroompiek afblazen

Een brede Kamermeerderheid keert zich tegen het plan om stroomtarieven te verhogen tijdens drukke momenten op het net. RTL Nieuws meldt dat D66, VVD, CDA, PRO en JA21 het 'een slecht signaal' vinden aan huishoudens die juist veel hebben geïnvesteerd in verduurzaming. Netbeheer Nederland wil via gespreide piektarieven het overbelaste stroomnet ontlasten, maar de Kamer vindt dat de rekening niet bij eigenaren van warmtepompen en thuisbatterijen mag belanden.

De oproep aan toezichthouder ACM is helder: het plan moet worden afgekeurd. Dat is politiek pijnlijk voor het kabinet, dat netcongestie tot een van de speerpunten van het beleid heeft gemaakt. Klimaat- en energieminister Hermans krijgt een dossier op haar bord waar zowel de groene als de liberale flank van de coalitie zich op vastbijt — en waar de oppositie zo bij aanschuift. Op woensdag 3 juni staan zes tweeminutendebatten over energiedossiers op de plenaire agenda, dus de discussie wordt deze week meteen verlengd.

⚖️ FvD-raadsleden geboycot: 'doen alsof het melaatsen zijn'

De rel rond Forum voor Democratie verlegt zich van de Tweede Kamer naar de gemeenteraden. Het AD bracht in kaart hoe FVD-raadsleden door het hele land op weerstand stuiten: in Nijmegen werd de partij geboycot, in Rotterdam wil de grootste fractie niet met Forum debatteren en in Delft weigerden raadsleden Forummers de hand te schudden. Een betrokken raadslid noemt dat 'doen alsof het melaatsen zijn'.

De timing is veelzeggend. Na het 'lelijke debat' van eerder deze week en de remigratietop in Porto waarover gisteren al werd geschreven, vragen lokale bestuurders zich nu hardop af hoe ze nog kunnen functioneren in raden waar partijen elkaar niet meer willen aanspreken. Tegelijk laat Forum-voorzitter Thierry Baudet zien dat de partij er geen probleem mee heeft om de polarisatie verder op te voeren: op X publiceerde de partij een filmpje waarin het 'open grenzenbeleid' opnieuw als 'omvolking' wordt geframed. Voor wie de lokale democratie wil zien werken, is dat geen geruststellend signaal.

🗳️ Haagse politiek worstelt met roep om strenger asielbeleid

Het kabinet zoekt een uitweg uit het asieldebat, maar partijen aan zowel rechts als links waarschuwen dat de huidige strategie niet houdbaar is. De Telegraaf publiceerde een uitgebreide reconstructie met als kop: 'Als dit de strategie is van het kabinet, dan is dat niet lang vol te houden.' Coalitiepartners willen sneller en harder optreden, maar lopen vast op uitvoeringsproblemen bij IND en COA.

Stoffer probeerde in zijn weekend-optreden op WNL de zaak in een eigen frame te trekken. Volgens WNL Vandaag op X:

"SGP-leider Chris Stoffer pleit voor verdeling asielzoekers op cultuur en religie #WNL"

Dat voorstel — asielzoekers selecteren op cultuur en religie — levert direct juridische en morele bezwaren op, maar het laat ook zien hoe ver naar rechts het speelveld inmiddels is opgeschoven. En precies tegelijk bereidt de NRC-redactie de lezer voor op een langer perspectief: in een analyse over 'de vechthouding van het kabinet-Schoof' wordt teruggekeken op negentien regeermaanden waarin PVV, BBB, VVD en NSC vooral ruzieden — en wordt de vraag gesteld of dat 'kreukelkabinet' ooit echt heeft bestaan. Voor wie het kabinet-Jetten als nieuwe start wil zien, is dat een ongemakkelijke spiegel.

📅 Vandaag in Den Haag

De Tweede Kamer vergadert vandaag niet — het is zondag. Vanaf maandag pakt het ritme weer op:

- Verhoor coronaenquête — Jan Kluytmans (maandag 1 juni)

- Verhoor coronaenquête — Jack Mikkers (maandag 1 juni)

- BHO — Wijziging begrotingsstaat Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp (maandag 1 juni, 10:00-14:00)

- VWS — Wijziging begrotingsstaten Volksgezondheid (maandag 1 juni, 13:00-17:00)

- Plenair debat — Vragenuur (dinsdag 2 juni, 14:00-15:00)

- Stemmingen (dinsdag 2 juni, 15:00)

- Plenair debat — Wetsvoorstel onderwijswetten (dinsdag 2 juni, 16:30-23:00)

- Plenair debat — Debat over het ultimatum van de vakbeweging inzake de bezuinigingen op de sociale zekerheid (donderdag 4 juni, 10:16-20:00)

Te volgen via Debat Gemist of de Debat Direct-app.

🔗 Verder in de politiek

- De Telegraaf: Roelof Salomons: Waakhonden

- De Telegraaf: SGP-leider Stoffer haalt uit naar 'vleugellam' kabinet: 'Kan niet tot 76 tellen'

- De Telegraaf: Amerikaanse regering is niet van plan importheffingen terug te betalen

- De Telegraaf: Cirkel rond Bolle Jos steeds kleiner: hoe verder na afgeblazen operatie?

- de Volkskrant: Als er straks een opdracht ligt om kwaadaardige desinformatie te lijf te gaan, is de enquête al geslaagd

- AD: SGP eist lagere abortuscijfers in ruil voor steun aan kabinetsplannen

Dit was hem weer. Tot morgenochtend!

Vragen, opmerkingen of feedback? We horen het graag: elkedagpolitieksubstack@gmail.com

Deze nieuwsbrief is geschreven met hulp van AI en kan fouten bevatten.

Goedemorgen, tijd voor je dagelijkse shot politiek in de media — zodat je dat niet zelf hoeft bij te houden.

🗳️ FVD reist af naar 'remigratietop' in Porto

Forum voor Democratie heeft Lidewij de Vos naar Porto gestuurd om te spreken op een internationale 'remigratietop' — en de Kamer schiet uit zijn slof. NRC bracht het verhaal vanochtend onder een ongebruikelijk scherpe kop: 'Openlijk verbindt FVD zich nu aan rechtsextremisten, racisten en vrouwenhaters.' De Vos deelt het podium met internationale figuren uit de extreemrechtse hoek, terwijl haar partij in Den Haag al onder een vergrootglas ligt na het 'lelijke debat' van eerder deze week.

Het AD legt uit waarom de Kamer nu wél in opstand komt tegen De Vos, na jaren waarin grof taalgebruik door FVD-Kamerleden grotendeels onbeantwoord bleef. De Telegraaf signaleert dat 'partijen blij zijn met de ontmaskering' van De Vos, en NU.nl's podcast De Wandelgangen noemde het debat ronduit 'een dieptepunt'. In de Volkskrant trekt columnist Aleid Truijens de conclusie: als zelfs Mona Keijzer zich opwindt, dan is het wel echt erg gesteld met het rechtsextremisme in de Kamer.

Een parallel verhaal speelt aan de PVV-kant. Geert Wilders sprak gisteren in Uithoorn een aanhang toe en koppelde 'omvolking' opnieuw aan een oproep tot massale remigratie. Journalist Bas Paternotte reageerde laconiek op X:

"Als Wilders het kabinet niet had opgeblazen, was dit rapport in een lade verdwenen."

Die laatste opmerking sloeg op het rapport over subsidiestromen waar we hieronder op terugkomen — maar de toon zegt veel over de week. Den Haag worstelt openlijk met de vraag waar de grens ligt tussen scherpe oppositie en het normaliseren van extreemrechts vocabulaire.

🦠 Coronaverhoren: Bruins en Koopmans schuiven de bal heen en weer

De eerste verhoordag van de parlementaire enquête naar het coronabeleid leverde meer vingerwijzen op dan antwoorden. De Telegraaf vat het pittig samen: Bruno Bruins en Marion Koopmans legden de bal nadrukkelijk bij de ander. De Volkskrant noteert dat beiden de Tweede Kamer evenmin spaarden — een opvallend einde voor een dag die als een ingehouden start werd aangekondigd.

Het pijnlijkste moment kwam toen viroloog Koopmans bevestigde dat zij denkt dat eerder ingrijpen tot minder doden had geleid: 'Dat maakt uit.' Ze gaf ook toe twee keer politieke druk op het OMT-advies te hebben gevoeld. Oud-minister Bruins blikte daarnaast terug op zijn beruchte onwel-worden in de Kamer als 'een heel ongemakkelijke ervaring' en vertelde dat hij niet heeft overwogen om carnaval te beperken — een opmerking die direct werd opgepikt als veelzeggend voor het tempo waarin destijds werd gehandeld.

Het AD beschrijft de dag als 'géén tribunaal, wel een aantal opvallende momenten', en NOS schetst hoe de publieke tribune vol zat met sceptici: van 'fake news'-roepers tot vragen over vaccins. Volgende week gaan de verhoren door met Jaap van Dissel, Khadija Arib en Pieter-Jaap Aalbersberg.

💰 200 miljoen aan subsidies tegen de regels verstrekt

Het ministerie verstrekte ruim 200 miljoen euro aan subsidies zonder de Tweede Kamer in te lichten — en deels in strijd met de regels. NOS bracht het bericht op basis van een vernietigend rapport: geld vloeide onder meer naar 'maatschappelijke dialoog-workshops', een tentoonstelling over verduurzaming van de industrie en een conferentie over 'positieve ontwikkelingen in Nederland'.

NRC-journalist Milena Holdert ontleedde de cijfers op X:

"7 ton ging naar o.a \"maatschappelijke dialoog workshops\" en \"tentoonstelling verduurzaming industrie\", 2 ton naar conferentie over \"positieve ontwikkelingen in NL\". Waarom werd Kamer niet geinformeerd?"

Haar vraag is precies waar Kamerleden van PVV en BBB nu mee komen: er wordt openlijk gesproken van een 'netwerk-cultuur' rond bevriende organisaties. Het rapport komt op een ongelukkig moment voor het kabinet-Jetten, dat zelf elders fors snijdt en tegelijk de polder ziet weglopen. Verwacht hier de komende weken nog stevige Kamervragen over.

🌱 Kabinet 'onder de indruk' van klimaatburgers, schuift adviezen alsnog terzijde

Burgers gaven het kabinet via een burgerberaad concrete klimaatadviezen — en het kabinet schuift bijna de helft daarvan opzij. NU.nl beschrijft hoe het kabinet zegt 'onder de indruk' te zijn van de adviezen maar in de praktijk een groot deel onuitvoerbaar of te duur noemt. Voor de deelnemers is dat een koude douche: zij investeerden weekenden in een proces dat juist als democratische vernieuwing werd aangeprezen.

De timing is ongemakkelijk. Op exact dezelfde dag publiceerde NRC een column getiteld Moedige wetenschap, en De Telegraaf trekt fors aan de andere kant van het touw met een column waarin corona 'geen gezondheidscrisis, maar een grondrechtencrisis' wordt genoemd. Twee parallelle bewegingen: burgerparticipatie wordt afgeremd waar dat ongemakkelijk is, en de wetenschap wordt nadrukkelijk gepolitiseerd.

🌍 Orbán scoort in Brussel: 16 miljard binnen handbereik

De Hongaarse premier Viktor Orbán heeft in Brussel een deal weten te sluiten waardoor Hongarije opnieuw aanspraak kan maken op 16 miljard euro aan EU-gelden. NRC schrijft over de doorbraak, en de Volkskrant noemt het kortweg 'missie geslaagd' voor Orbán.

Voor de Europese rechtsstaatdiscussie is dit een ongemakkelijk signaal: het bevriezen van fondsen wegens zorgen over de Hongaarse rechtspraak en mediawetgeving was juist een van de weinige drukmiddelen die Brussel nog had. Critici waarschuwen dat het opnieuw vrijgeven van de miljarden de geloofwaardigheid van het rechtsstaatsmechanisme uitholt. Voor Den Haag is dit relevant omdat Nederland zich juist hard heeft gemaakt voor strenge voorwaarden — een lijn die nu lijkt te eroderen.

🎤 Ye mag toch het land in

Het kabinet ziet geen aanleiding om rapper Ye, voorheen Kanye West, uit Nederland te weren. NOS bevestigt dat de bewindslieden geen reden zien om zijn aangekondigde optreden in het Gelredome te blokkeren, ondanks zijn herhaalde antisemitische uitlatingen en sympathiebetuigingen aan Hitler. Vier andere Europese landen weigerden hem eerder wel toegang. RTL Nieuws bevestigt dat 'er geen reden is om hem te weren' in de optiek van het ministerie.

Burgemeester Marcouch van Arnhem, die het optreden eerder al wilde tegenhouden maar volgens juristen geen wettelijke grond heeft, krijgt zo formeel ongelijk. Op X is de discussie hard: critici wijzen op het contrast met de Lidewij de Vos-affaire, waar wél hard wordt opgetreden tegen 'verbinding met extremisme', terwijl een artiest die openlijk Hitler prees gewoon mag optreden. Hier botsen vrijheid van meningsuiting, vrijheid van optreden en politieke verantwoordelijkheid op elkaar.

📅 Vandaag in Den Haag

De Tweede Kamer vergadert vandaag niet — het is zaterdag. Vanaf maandag pakt de agenda het ritme weer op:

- Verhoor coronaenquête — Jan Kluytmans (maandag 1 juni)

- Verhoor coronaenquête — Jack Mikkers (maandag 1 juni)

- BHO — Wijziging begrotingsstaat Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp (maandag 1 juni, 10:00-14:00)

- VWS — Wijziging begrotingsstaten Volksgezondheid (maandag 1 juni, 13:00-17:00)

- Plenair debat — Vragenuur (dinsdag 2 juni, 14:00-15:00)

- Stemmingen — (dinsdag 2 juni, 15:00)

- Plenair debat — Wetsvoorstel onderwijswetten (dinsdag 2 juni, 16:30-23:00)

Te volgen via Debat Gemist of de Debat Direct-app.

🔗 Verder in de politiek

- NRC: Zetten de vakbonden het kabinet-Jetten schaakmat?

- RTL Nieuws: Kabinet bekijkt 'nadrukkelijk' optie waarbij dorp Moerdijk kan blijven bestaan

- AD: Kabinet werkt aan oplossing voor Ter Apel, mogelijk tentenkampen op eigen grond van het Rijk

- de Volkskrant: Knuffelend met de kansspellobby gokte de wetgever met mensenlevens

- NRC: Koekoekskind 5: Er verandert helemaal niets

- NOS: Podcast De Stemming: Twee Hansen, een danspartner en een ventiedebat

Dit was hem weer. Tot morgenochtend!

Vragen, opmerkingen of feedback? We horen het graag: elkedagpolitieksubstack@gmail.com

Deze nieuwsbrief is geschreven met hulp van AI en kan fouten bevatten.

Goedemorgen, tijd voor je dagelijkse shot politiek in de media — zodat je dat niet zelf hoeft bij te houden.

🦠 Coronaverhoren beginnen: Bruins en Koopmans aan zet

Vandaag begint de parlementaire enquête naar het coronabeleid met de eerste openbare verhoren. Oud-minister Bruno Bruins en viroloog Marion Koopmans schuiven aan om terug te kijken op de chaotische beginmaanden van de pandemie. NU.nl vat de inzet samen: iedereen herinnert zich de avondklok en de schoolsluitingen, nu volgt de afrekening met de besluiten erachter. RTL Nieuws schrijft dat de commissie zich richt op die 'onzekere eerste maanden', waarin lockdowns en mondkapjes razendsnel beleid werden.

De vragen liggen klaar. Het AD lijstte ze gisteren al op: waarom werd er zo laat ingegrepen, hoe kon het OMT zo dominant worden, en wie was er nu eigenlijk verantwoordelijk? NRC reconstrueert hoe moeizaam de aanloop verliep — met onenigheid en personeelswisselingen achter de schermen. En de krant vraagt zich in een tweede stuk hardop af of de maatregelen achteraf wel de juiste waren. Een stevige hertoetsing van een operatie die het land jarenlang heeft verdeeld.

💰 Polder klapt na Catshuis: 'Onvoldoende beweging'

Het overleg tussen kabinet en sociale partners in het Catshuis is op niets uitgelopen. FNV, CNV en VCP zien onvoldoende beweging en zetten de aangekondigde acties gewoon door. NOS meldt dat de bonden na afloop spraken van 'onvoldoende beweging' bij het kabinet; RTL legt vast hoe FNV en CNV bij het naar buiten lopen eisten dat 'de bezuinigingen van tafel moeten'. De zwaar bevochten ingreep op de versnelde AOW-verhoging is voor de polder niet genoeg: ook van het versoberen van WW en WIA moet niets meer komen.

Premier Rob Jetten probeert het gesprek nog open te houden. Voor RTL benadrukte hij dat 'de deur openblijft voor gesprek met werkgevers en bonden', maar NU.nl noteert dat de twee kampen op ramkoers liggen en de bonden acties 'nu noodzakelijk' vinden. De Volkskrant publiceerde gisteren al een vlijmscherp portret van Hans Spekman, de FNV-voorzitter die zich nu opwerpt als 'working class hero' tegen de populisten. De vraag is niet meer of er een herfst van acties komt, maar hoe heet die wordt.

🏥 Bezuinigingen gehandicaptenzorg uitgesteld

Voor volgend jaar zijn de bezuinigingen op de gehandicaptenzorg van de baan. De minister stelt de ingreep uit tot na 2027, zo meldt NU.nl op basis van Kamerstukken; NOS bevestigt het besluit. De druk vanuit de Kamer en uit de sector was de afgelopen weken flink opgevoerd; ouders, instellingen en cliëntenraden waarschuwden voor onomkeerbare schade aan een toch al krappe sector.

ChristenUnie-Kamerlid Mirjam Bikker, indiener van de motie die de bezuiniging blokkeerde, claimde de overwinning op X:

"Goed nieuws: de bezuinigingen op de gehandicaptenzorg voor 2027 zijn geschrapt. Onze motie heeft effect. Deze mensen verdienen onze steun, de gehandicaptenzorg mag geen sluitpost worden. Nu de rest van de bezuinigingen nog!"

Die laatste zin is veelzeggend. Met de polder die op tilt slaat en bezuinigingen die per dossier weer terugrollen, raakt de financiële taakstelling van het kabinet-Jetten verder uit beeld dan ooit.

🛫 NAVO-miljarden ook voor douane en politie

Het kabinet heeft de knoop doorgehakt over de extra NAVO-miljarden: een fors deel gaat niet naar tanks of straaljagers, maar naar politie, douane en infrastructuur. De Telegraaf bracht het bericht vanochtend. De NAVO-norm van 5 procent — waar Den Haag noodgedwongen aan moet voldoen — wordt zo opgerekt naar 'bredere weerbaarheid'. Daarmee koopt het kabinet ruimte: politie en infrastructuur gelden voortaan deels als defensiebudget.

Intussen verschijnt minister Ruben Brekelmans van Defensie in een minder flatteus verhaal. RTL Nieuws onthult dat zijn ministerie de grootste afnemer van privéjets bij de overheid is: één vlucht naar Canada kostte 180.000 euro. Een ongelukkige timing nu de Kamer de NAVO-miljarden moet goedkeuren. De minister verdedigt de inzet met agenda-druk en beveiligingseisen, maar verwacht ook lastige Kamervragen.

🔒 Verkeersboetes weer omhoog, Kamer mort

De verkeersboetes gaan volgend jaar opnieuw omhoog: ze mogen weer meestijgen met de inflatie. NOS meldt dat de boetes zo'n 2,7 procent duurder worden — door rood rijden gaat van 320 naar 328 euro. De Telegraaf rekent voor wat het oplevert aan extra opbrengst voor de schatkist: bellen en appen achter het stuur kost straks meer dan 450 euro.

De Tweede Kamer zet er stevige vraagtekens bij, en het Openbaar Ministerie en de Raad voor de Rechtspraak vinden de bedragen niet langer proportioneel tegenover boetes voor ernstigere vergrijpen. Maar voor het kabinet wegen de inkomsten — ongeveer 1 miljard per jaar — zwaarder. Op sociale media kreeg het besluit een cynisch onthaal van onder meer IC-arts Armand Girbes, die op X opmerkte dat het kabinet daar vast niet lang over had hoeven vergaderen. Een ongemakkelijke deal: bezuinigingen op zorg gaan van tafel, boetes voor automobilisten blijven de begroting redden.

🌱 Stikstofdoorbraak in Brussel dichtbij

Nederland boekt lobbysucces in Brussel om een uitzondering op de stikstofregels te krijgen. De Telegraaf schrijft dat een doorbraak in de stikstofcrisis dichtbij is nu Nederland in Europa een specifieke uitzondering op de regels weet binnen te slepen. Voor het kabinet zou dat verlossing zijn van een dossier dat al jaren bouwprojecten, boerenbedrijven en infrastructuur ophoudt.

De boodschap landt opvallend genoeg net nu De Telegraaf óók een ander stikstofverhaal publiceert: ecologische 'horrorverhalen' over de Wadden- en Noordzee zouden zijn doorgeprikt — 'meer nuance nodig'. De timing voedt het frame dat het kabinet en de coalitie nodig hebben: de natuurcrisis is misschien minder acuut dan beweerd, en dus is een Europese uitzondering verdedigbaar. BBB en VVD zullen het verhaal dankbaar omarmen. GroenLinks-PvdA en D66 zien er een politiek geframede aanval op de wetenschap in.

📅 Vandaag in Den Haag

- Verhoor coronaenquête — Bruno Bruins (oud-minister Medische Zorg)

- Verhoor coronaenquête — Marion Koopmans (viroloog Erasmus MC)

- Werkbezoek — NAVO PA Spring Session

- Werkbezoek — Spoorzone Hengelo-Enschede (SHE)

Geen plenaire vergadering vandaag. De Tweede Kamer hervat maandag 1 juni met een lange reeks tweeminutendebatten. Te volgen via Debat Gemist of de Debat Direct-app.

🔗 Verder in de politiek

- AD: Eindelijk kassa in Brussel: Nederlandse wetenschappers halen 5 miljard euro uit EU-pot

- de Volkskrant: Laptops en telefoons van asielzoekers mogen niet langer worden onderzocht

- de Volkskrant: Tweede Kamer zeer kritisch over EU-Aziatisch luchtvaartverdrag

- NRC: Optredens Kanye West gaan door — Marcouch: 'Annuleren kan niet'

- AD: Broer van vermoorde Ryan doet vanuit cel aangifte tegen PVV'er na AI-bewerking rechtbanktekening

- de Volkskrant: PVV-Statenlid staat terecht voor aanrijding XR-klimaatactivist

Dit was hem weer. Tot morgenochtend!

Vragen, opmerkingen of feedback? We horen het graag: elkedagpolitieksubstack@gmail.com

Deze nieuwsbrief is geschreven met hulp van AI en kan fouten bevatten.

Goedemorgen, tijd voor je dagelijkse shot politiek in de media — zodat je dat niet zelf hoeft bij te houden.

💰 Polder en kabinet om de tafel in Catshuis

Vakbonden, werkgevers en het kabinet zitten vandaag in het Catshuis om de hele bezuinigingsoperatie weer vlot te trekken. Na het intrekken van de versnelde AOW-verhoging eerder deze week wil premier Rob Jetten snel duidelijkheid over hoe het gat van 2,7 miljard alsnog wordt gedicht. De Telegraaf meldt dat het overleg vandaag al begint; RTL Nieuws bevestigt dat FNV, CNV en VCP de eerste partij zijn die binnenstappen.

Voor de bonden is de inzet helder: ook van het versoberen van WW en WIA moet voorlopig niets meer komen. Het kabinet hoopt op begrip dat er ergens anders pijn nodig is. De Volkskrant typeert de situatie scherp: de oppositie krijgt het intern verlamde kabinet-Jetten niet in beweging, dus is de polder nu aan zet. Veelzeggend dat het Haagse zwaartepunt deze week verschuift van het Binnenhof naar Den Haag-West.

🌍 Jetten: relatie met VS 'onomkeerbaar veranderd'

Premier Jetten zegt dat de verhouding tussen Europa en de Verenigde Staten fundamenteel is gekanteld en dat Europa zich daar nu naar moet gedragen. In een interview met het AD noemt hij de relatie 'onomkeerbaar veranderd' en pleit hij voor 'meer branie' van Europa. Voor RTL formuleerde hij het strenger: "Europa moet bereid zijn de taal van macht te spreken."

De woorden vallen op een opmerkelijk moment. Diezelfde week blokkeerde Den Haag de Amerikaanse overname van Solvinity, het bedrijf achter DigiD. De VS-ambassadeur is daarover in koortsachtig overleg met Washington en waarschuwt openlijk dat het besluit kan worden gezien als handelsbeperking. Tegelijk zet Nederland samen met Duitsland een nieuw NAVO-hoofdkwartier op in Estland, 'om de oostelijke flank te versterken'. De rode draad: Europese soevereiniteit, of het nu over data, defensie of diplomatie gaat.

⚓ Mijnenjager naar Middellandse Zee, klaar voor Hormuz

Het kabinet stuurt mijnenjager Zr.Ms. Willemstad naar de Middellandse Zee, met optie om door te varen naar de Straat van Hormuz als de spanningen verder oplopen. De Volkskrant schrijft dat het schip zo snel ingezet kan worden in deze strategische olieroute; de NOS bevestigt het besluit. Eerst sluit Willemstad aan bij het NAVO-vlootverband SNMCMG2; pas bij een vervolgbesluit van Den Haag schuift het schip op richting Iran.

De boodschap is dubbel. Naar bondgenoten: Nederland levert mee als er echt iets gebeurt rond Hormuz. Naar de eigen burger: het is voorlopig nog een 'voor het geval dat'. Met de aanvallen tussen de VS en Iran die volgens RTL opnieuw oplaaien, is dat 'voor het geval dat' minder hypothetisch geworden dan een paar weken geleden.

🏚️ Ter Apel loopt opnieuw over, Warffum springt bij

Het Groningse dorp Warffum vangt vanaf vanavond vier nachten lang asielzoekers op die niet meer in Ter Apel terechtkunnen. NRC reist af naar het overvolle aanmeldcentrum en tekent op dat 'iedereen zich in de steek gelaten voelt'; een tweede stuk beschrijft hoe weer een Gronings dorp inspringt. De noodopvang is een nieuw symptoom van dezelfde verstopping waar de spreidingswet niet snel genoeg een antwoord op weet te geven.

Intussen kondigt het kabinet aan dat ook het aantal opvangplekken voor dakloze arbeidsmigranten wordt verdubbeld. En in het rechtse kamp neemt JA21 deze week het voortouw met een initiatiefwet om de spreidingswet helemaal in te trekken. Een coalitielijn op migratie? Die is er nog steeds niet.

🗳️ Fractievoorzitters waarschuwen voor Forum: 'Doodeng'

Twee dagen na het verhitte Kamerdebat met FVD-leider Lidewij de Vos slaan fractievoorzitters openlijk alarm. NOS tekent op dat ze waarschuwen voor 'racisme en antisemitisme' binnen Forum voor Democratie, met als rode draad één woord: 'Doodeng'. Het AD beschrijft hoe nu Forum stijgt in de peilingen, de aanval op de partij van alle kanten wordt geopend — niet toevallig nu, schrijft de krant, maar juist omdát de partij in de peilingen weer oploopt.

De Vos zelf grijpt de aanval handig terug: ze positioneert zichzelf als slachtoffer van een Kameroffensief, en wordt door columnisten als Wouter de Winther van De Telegraaf gepresenteerd als de natuurlijke opvolger van Geert Wilders aan de uiterste rechterflank. BBB-leider Caroline van der Plas, die zelf onder vuur lag in het debat, kapittelde op X een kolomadvies om Forum-stijl X-accounts te verlaten met één woord: 'Angstporno!'. De toon zit muurvast in de loopgraven.

🦠 Coronaminister De Jonge ontraadde mondkapjes na lobby ouderenzorg

Nieuwe details uit het coronaverhoor: oud-minister Hugo de Jonge heeft het gebruik van mondkapjes destijds bewust ontraden na een lobby vanuit de ouderenzorg. NU.nl en NOS publiceren de stukken vrijwel gelijktijdig; de NOS-versie beschrijft hoe de sector vreesde voor schaarste en paniek. Voor de Onderzoeksraad is dit een van de hardste bevestigingen tot nu toe dat publieke gezondheidsadviezen werden gestuurd door capaciteitsproblemen, niet door medisch inzicht.

De timing is geen toeval: morgen verschijnen oud-minister Bruno Bruins en viroloog Marion Koopmans voor de enquêtecommissie. Het soort dossier dat zich grotendeels in commissiezalen afspeelt, ver van het cameralicht — BBB-leider Caroline van der Plas klaagde op X dat juist daar de echte politiek gebeurt:

"Het is jammer dat de vele inhoudelijke debatten, vaak ook in de commissiezalen, niet worden gezien of gevolgd. Vandaag weer goede commissiedebatten die buiten de camera’s van nationale tv om plaatsvinden, gehad in de TK"

📅 Vandaag in Den Haag

- Plenair debat — Debat over de woningbouwopgave in Nederland (14:30-19:00)

- Plenair debat — Goedkeuring uitleveringsverdrag met Marokko (10:15-14:00)

- Plenair debat — Wijziging Luchtvaartwet BES (20:45-22:00)

- Commissie BHO — Bestrijding conflict-gerelateerd seksueel geweld (10:00-13:00)

- Commissie VWS — Huiselijk geweld, kindermishandeling en geweld in afhankelijkheidsrelaties (10:00-14:00)

- Catshuis — Kabinet en sociale partners (FNV, CNV, VCP) over bezuinigingen

Te volgen via Debat Gemist of de Debat Direct-app.

🔗 Verder in de politiek

- NOS: Praten met de Taliban is 'duivels dilemma' voor regeringscoalitie

- NRC: Regeringscommissaris Hamer: waakhond nodig voor onderzoekers naar seksueel grensoverschrijdend gedrag

- RTL Nieuws: Niet uit te sluiten dat China 'kill-switch' in stadsbussen kan gebruiken

- RTL Nieuws: Tweede Kamer: NOS mag geen geld vragen voor WK-duels op grote schermen in cafés en op pleinen

- NRC: De Onderwijsraad bepleit een 'cultuuromslag': laat toetsen minder vaak meetellen voor het rapport

- de Volkskrant: Zelensky stuurt Trump brief en spreekt zorgen uit over tekort aan Amerikaanse luchtverdediging

Dit was hem weer. Tot morgenochtend!

Vragen, opmerkingen of feedback? We horen het graag: elkedagpolitieksubstack@gmail.com

Deze nieuwsbrief is geschreven met hulp van AI en kan fouten bevatten.

Goedemorgen, tijd voor je dagelijkse shot politiek in de media — zodat je dat niet zelf hoeft bij te houden.

💰 Vijlbrief blaast versnelde AOW-verhoging af

Het kabinet trekt de versnelde verhoging van de AOW-leeftijd definitief in. Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) stuurde gisteren een brief naar de vakbonden waarin hij het plan van tafel haalt. Ook de bezuinigingen op WW en WIA gaan voorlopig op pauze. De zet is een grote handreiking aan FNV, CNV en VCP, die met stakingen dreigden als het kabinet zou doorzetten. Op tv gaf Vijlbrief eerlijk toe wat de overweging was: "Ik vond eigenlijk dat wij nu zelf het gesprek aan het blokkeren waren".

Politiek is dit een serieuze breuk in de begrotingslijn van het kabinet. Minister Eelco Heinen (Financiën, VVD) waarschuwde meteen dat "de rekening" niet is verdwenen en dat er een alternatief moet komen voor het gat van 2,7 miljard. De vakbonden noemden de handreiking direct 'volstrekt onvoldoende', maar gingen wel om tafel. De Volkskrant ziet de stap als definitief.

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker reageerde op X met een veelzeggende halve handreiking:

"Het schrappen van de AOW-verhoging is een eerste stap in de goede richting, maar met één steen uit de rugzak zijn we er nog niet. Deze coalitie legt nog steeds een te groot deel van de rekening bij mensen thuis door te snijden in de sociale zekerheid."

🏛️ "Hoe goor wil je het hebben?"

Het lang uitgestelde Kamerdebat over het normaliseren van geweld in politiek en samenleving liep gisteren totaal anders dan vooraf gedacht. Hoofdrolspeler werd niet PVV'er Gidi Markuszower, om wie het debat oorspronkelijk was aangevraagd, maar FVD-leider Lidewij de Vos. Een groot deel van de Kamer, óók rechts, viel haar uren aan op haar weigering afstand te nemen van extreemrechts gedachtegoed binnen haar partij. NU.nl spreekt van een "ongekende wending": jarenlang lieten Kamerleden FVD pruttelen in de marge, dinsdagavond knapte het.

Iconisch moment van de avond: CDA-leider Henri Bontenbal ontplofte tegen De Vos toen zij suggereerde dat hij haar partij verdacht maakte 'zodat hij zich niet hoeft te verantwoorden voor verkrachtingen en moorden'. "Hoe goor wil je het hebben?", briesde Bontenbal. Ook Jesse Klaver (GroenLinks-PvdA) en Mona Keijzer (BBB) probeerden De Vos te dwingen tot een breuk met de woorden 'omvolking' en 'remigratie'. Zij hield voet bij stuk.

In de marge gebeurde nog iets opvallends. Kamervoorzitter Thom van Campen kapte een poging van DENK om een onderzoek af te dwingen naar Markuszowers vermeende banden met Israël resoluut af. Hofjournalist Bas Paternotte vatte het op X samen:

"Kamervoorzitter Thom van Campen is er nu klaar mee. Hij verklaart een bizarre motie van Stephan van Baarle (DENK) voor een onderzoek van de Tweede Kamer (!) naar Gidi Markuszower en zijn vermeende banden met Israël buiten de orde."

🗳️ Coalitie houdt de deur naar Markuszower op een kier

Premier Rob Jetten veroordeelde de eerdere oproep tot 'maximaal geweld' door Markuszower opnieuw, maar sloot politieke samenwerking met hem niet uit. NRC tekent op dat 'grote akkoorden' niet aan de orde zijn, maar dat het kabinet incidentele steun van de Groep Markuszower niet uitsluit. Ook D66, VVD en CDA bevestigden dat openlijk: geen veelomvattend samenwerkingsverband, wel de optie van politieke samenwerking 'zoals vaker gebeurt onder politieke tegenstanders'.

Voor de oppositie was dat onverteerbaar. D66-fractievoorzitter Jan Paternotte zei dat Markuszower zich "buiten elke constructieve rol" in de Kamer had geplaatst, maar weigerde te zeggen dat de coalitie dan ook nooit meer met hem zaken zou doen. Klaver noemde dat in het persoonlijk uitgelopen debat met Markuszower regelrecht hypocriet. Het minderheidskabinet kan zich politiek geen volledig cordon veroorloven: zonder de Markuszower-stem schuift de rekenmachine in de Kamer namelijk meteen ongunstig.

🤖 PVV'er Boon bekent AI-bewerking rechtbanktekening

PVV-Kamerlid Maikel Boon erkent dat hij een rechtbanktekening van twee Syrische broers met AI heeft bewerkt en op X heeft gezet. "Dat is een hele domme actie geweest", zegt Boon zelf. De bewerkte tekening, die de verdachten er nadrukkelijker 'Arabisch' uit deed zien, lokte felle kritiek uit van rechtbankcorrespondenten en collega-Kamerleden. De Volkskrant onthulde de manipulatie eerder deze week.

Voor de PVV is de timing pijnlijk. Midden in een Kamerdebat over het normaliseren van geweld en groeiende kritiek op online ophitsing, geeft een eigen Kamerlid toe een lopende strafzaak te hebben aangedikt met vertekenende AI. Wilders zelf was dinsdagmiddag opvallend afwezig bij het debat.

🌍 Eerste Kamer geeft groen licht aan EU-migratiepact

Ook de senaat heeft het Europese asiel- en migratiepact goedgekeurd. Met 45 van de 74 stemmen ging de Eerste Kamer akkoord; de wet gaat op 12 juni in. Voor Nederland is dit de grootste asielstelselwijziging in 25 jaar, met strengere screening aan de buitengrenzen, snellere procedures en het einde van onbeperkt beroep tegen afwijzingen.

Daarmee verschuift de Haagse discussie van het nieuwe pact naar de oude spreidingswet. JA21 nam gisteren het voortouw met een initiatiefwet, gesteund door rechtse oppositiepartijen, om die wet helemaal in te trekken. Volgens de indieners lost de spreidingswet niets op, maar verschuift hij het asielprobleem alleen maar naar gemeenten. Het kabinet houdt zich nog op de vlakte.

🔒 Staatssecretaris blokkeert Amerikaanse DigiD-overname

Staatssecretaris Willemijn Aerdts (Economische Zaken) verbiedt de overname van Solvinity door het Amerikaanse Kyndryl. Volgens Aerdts is dat "ter bescherming van het publieke belang"; Solvinity is het cloudbedrijf dat de gegevens beheert die DigiD gebruikt. Het is een van de eerste keren dat het kabinet zo openlijk een buitenlandse overname in de digitale infrastructuur tegenhoudt. De Volkskrant noemt het een proef voor het Nederlandse soevereiniteitsbeleid.

De zet past in een bredere lijn waar inmiddels ook NSC-leider Pieter Omtzigt openlijk voor pleit: zaken die echt van publiek belang zijn, horen niet bij Amerikaanse cloudpartijen. Voor Washington is dit een duidelijke streep: niet alles in Nederland is te koop.

📅 Vandaag in Den Haag

- Plenair debat — Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Zaken Gymnich (10:15-10:40, onder voorbehoud)

- Plenair debat — Tweeminutendebat Netcongestie en elektriciteitsnet (10:40-11:15)

- Plenair debat — Wijziging Kernenergiewet, bedrijfsduurverlenging Borssele (11:30-13:30)

- Commissie OCW — Passend onderwijs (09:30-14:45)

- Commissie J&V — Terrorisme en extremisme (10:00-13:00)

- Commissie I&W — Spoorveiligheid en ERTMS (10:00-13:00)

- Commissie EZ — Gesprek met Duitse Bondsdag-delegatie over economische samenwerking (10:00-11:00)

Te volgen via Debat Gemist of de Debat Direct-app.

🔗 Verder in de politiek

- NRC: Hoe migratie de Nederlandse identiteit allang heeft veranderd

- RTL Nieuws: Geduld Kamer is op: kabinet moet snel geld regelen voor onderwijs aan kinderen met zware beperking

- de Volkskrant: EU-landen clashen over budget, Nederland moet volgens minister miljarden extra betalen

- NOS: Steeds meer invloed criminelen in bestuur en bovenwereld

- NOS: Russische ambassadeur ontboden vanwege aanvallen op Kyiv

- De Telegraaf: Denemarken in formatiecrisis, 'kingmaker' Løkke blaast rechtse coalitie op en duwt Kopenhagen naar links

Dit was hem weer. Tot morgenochtend!

Vragen, opmerkingen of feedback? We horen het graag: elkedagpolitieksubstack@gmail.com

Deze nieuwsbrief is geschreven met hulp van AI en kan fouten bevatten.

Goedemorgen, tijd voor je dagelijkse shot politiek in de media — zodat je dat niet zelf hoeft bij te houden.

🏛️ Het uitgestelde geweld-debat begint vanmiddag

Vanmiddag om 16:45 begint in de Tweede Kamer het debat over het normaliseren van geweld in politiek en samenleving. Een debat dat eerder werd uitgesteld en nu, een paar weken na de breed veroordeelde uitspraken van PVV-Kamerlid Gidi Markuszower over "maximaal geweld" tegen Palestijnse vluchtelingen, alsnog wordt gevoerd. De agenda voorziet ruim zes uur spreektijd; dat alleen al zegt iets over hoe groot de Kamer dit thema inschat.

Markuszower zit niet aan tafel maar wordt overal in de marge geciteerd. Op X verspreidde Shermin Amiri een uitspraak die het PVV-Kamerlid in een tv-gesprek met Sarah Bakker zou hebben gedaan:

"Geen enkele vluchteling meer. Nooit meer. Tenzij een Belg of zo."

Voor de oppositie is dat soort taal precies de aanleiding waarvoor het debat oorspronkelijk werd aangevraagd. GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver riep er eerder al toe op; de Kamer zelf wacht nog op een serieuze veroordeling vanuit de coalitie. De beveiliging rond Markuszower is intussen opgeschaald — een bijkomend signaal dat het normaliseren-debat geen abstractie meer is.

🗳️ Topambtenaren: rijksoverheid moet weg van X

Topambtenaren willen dat de rijksoverheid stopt met X. In een interne memo aan het kabinet vragen senior ambtenaren om afscheid te nemen van het platform van Elon Musk, schrijft de Volkskrant. De kwestie speelt al langer: een fors deel van de Nederlandse overheid is voor zijn dagelijkse communicatie nog steeds afhankelijk van een platform waarop ze nauwelijks grip heeft.

Op de opiniepagina van diezelfde krant verschijnt een stuk dat vertrek van X bestempelt als "de enige manier om ondermijning van de democratie te stoppen". Voor het kabinet-Jetten ligt de bal: D66-bewindslieden mijden het platform al maandenlang in stilte, maar een formele richtlijn voor de hele rijksoverheid zou een politiek statement op zichzelf zijn — en bij PVV, FVD en JA21, die juist nadrukkelijk wél op X opereren, harde tegenwind oproepen.

💰 Vijlbrief zoekt uitweg uit pensioen-impasse

Alle ogen zijn gericht op D66-minister Vijlbrief. NRC bericht dat hij "een onorthodoxe stap overweegt om de impasse met vakbonden en werkgevers te doorbreken" — de patstelling over de bezuinigingen op sociale zekerheid die het kabinet aan het begin van zijn termijn al klem zet. Volgens de krant overweegt Vijlbrief onder meer uitstel van de meest gevoelige plannen.

Dat is geen kleine politieke beweging. Een minderheidskabinet dat zijn eigen bezuinigingen vooruitschuift, ondermijnt precies de begrotingslijn waarmee het is opgetuigd. Tegelijk: zonder beweging is er ook geen akkoord met de polder, en zonder polder dreigt een herfst vol stakingen. Voor de Kamer wordt dit komende weken een directe geloofwaardigheidstest van het kabinet-Jetten.

🔒 Kamer wil betere bewapening voor boswachters

De Tweede Kamer eist dat groene boa's beter worden uitgerust. Een meerderheid steunt twee moties van VVD-Kamerlid Claire Martens, waarin ze minister David van Weel (Veiligheid en Justitie) oproept boswachters beter te bewapenen — denk aan vuurwapens en diensthonden. Aanleiding is het toenemende geweld in natuurgebieden en het signaal van boa's zelf dat hun huidige uitrusting tekortschiet.

Het kabinet zal moeten leveren. Politiek is dat lastig: bewapening van een nieuwe categorie ambtenaren is geen klein dossier, en raakt aan een principiële discussie over wie in Nederland geweldsmiddelen mag dragen. Tegelijk past het naadloos in het "harder optreden"-frame waarmee dit kabinet zichzelf graag presenteert.

🌍 Schiphol-debat onder schaduw van Trump

Vanavond is de tweede termijn van het Schiphol-debat in de commissie I&W. Het debat krijgt extra lading door een waarschuwing van vliegmaatschappij Delta: bij verdere krimp van Schiphol dreigen Amerikaanse sancties richting Nederland onder Trump. Daarmee verschuift het debat van milieu en geluidshinder naar handelspolitiek.

De Kamer zal de minister van I&W moeten dwingen tot duidelijkheid: kiezen we voor het luchtruim of voor de buurman? In de praktijk: wat doet het kabinet als Washington serieus dreigt? Het is precies het type vraag dat een minderheidscoalitie liever even uitstelt — maar niet meer kan.

⚛️ Morgen plenair: Kernenergiewet Borssele

Morgen behandelt de Kamer plenair de wijziging van de Kernenergiewet, voor bedrijfsduurverlenging van kerncentrale Borssele. Het is de eerste juridische stap richting het langer openhouden van de bestaande centrale, en daarmee een testcase voor het bredere kernenergiebeleid van dit kabinet. De inhoud is technisch, de symboliek allerminst: een kabinet dat hardop praat over nieuwe kerncentrales moet eerst de oude netjes verlengen krijgen.

📅 Vandaag in Den Haag

- Plenair debat — Vragenuur (14:00-15:00)

- Plenair debat — Regeling van werkzaamheden (15:45-16:45)

- Plenair debat — Debat over normaliseren van geweld in politiek en samenleving (16:45-23:00)

- Stemmingen — 15:00

- Commissie I&W — Schiphol, tweede termijn (17:00-18:30)

- Commissie A&M — Algemene Rekenkamer, verantwoordingsstukken 2025 (16:30-17:30)

- Commissie VRO — Procedurevergadering Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (16:30-17:00)

- Commissie EZ — Procedurevergadering Economische Zaken (16:45-17:15)

Morgen plenair onder meer: Kernenergiewet Borssele (10:45) en tweeminutendebat Netcongestie (10:15).

Te volgen via Debat Gemist of de Debat Direct-app.

🔗 Verder in de politiek

- de Volkskrant: Canadese premier noemt behandeling flotilla-activisten onacceptabel en wil onderzoek

- NRC: Schelden, een gekke trui of een spontane grap — linkse leiders moeten minder gladgestreken zijn

- de Volkskrant: Amsterdam en Houten experimenteren met een maximumsnelheid op het fietspad

- De Telegraaf: Parlementaire enquête coronabeleid — wat ging er mis is bekend, maar verwerkt hebben we het nog niet

- de Volkskrant: 'Duurste rit uit de spoorweggeschiedenis' — Britse hogesnelheidslijn kost half miljard per kilometer

Dit was hem weer. Tot morgenochtend!

Vragen, opmerkingen of feedback? We horen het graag: elkedagpolitieksubstack@gmail.com

Deze nieuwsbrief is geschreven met hulp van AI en kan fouten bevatten.

Goedemorgen, tijd voor je dagelijkse shot politiek in de media — zodat je dat niet zelf hoeft bij te houden.

🏛️ Wilders viert, Bontenbal baalt

Voor het eerst in de geschiedenis levert de PVV een wethouder. RTL Nieuws bericht dat het Brabantse Rucphen de primeur krijgt: de PVV gaat daar lokaal besturen samen met het CDA en de Rucphense Volkspartij. Geert Wilders reageerde verheugd op het meebesturen, maar in Den Haag heerst bij CDA-leider Henri Bontenbal vooral ongemak. "Ik vind het geen goed idee om een coalitie met PVV te vormen", zei Bontenbal tegen RTL.

Dat zet het CDA in een lastige spagaat. Landelijk houdt Bontenbal het cordon sanitaire overeind — geen samenwerking met de PVV — maar in Rucphen kiest de lokale afdeling juist wél voor die samenwerking. Op X werd de tegenstelling meteen breed uitgemeten. Een gebruiker vatte het scherp samen:

"Historisch: PVV-wethouder beëdigd in Rucphen. CDA-leider Bontenbal staat meteen klaar om het feest te verzieken met zijn cordon sanitaire. Lokaal CDA regeert wél met PVV. Wie miljoenen kiezers blokkeert is geen democraat — dat is een dictator-in-spe."

De vraag voor het CDA: hoe lang houdt de lijn stand als gemeentebesturen er hardhandig doorheen breken? Voor Wilders is dit hoe dan ook winst — niet alleen een wethouder, maar ook een nieuwe stok om Bontenbal mee te slaan.

⚖️ Markuszower zoekt aandacht, schrijft De Winther

Telegraaf-commentator Wouter de Winther wijdde zijn maandagcolumn aan PVV-Kamerlid Gidi Markuszower. Volgens De Winther doet Markuszower wat hij doet "omdat hij aandacht zoekt" — een ontluisterende duiding van een Kamerlid wiens uitspraken over "maximaal geweld" tegen Palestijnse vluchtelingen eerder deze maand voor landelijke ophef zorgden. Bram Moszkowicz haakte daar in De Telegraaf bij aan met de vergelijking dat "je dat ook bij Johan Derksen ziet": shockeren omdat shockeren werkt.

De positie van Markuszower blijft pijnlijk voor de oppositie. Een journalist die meekijkt met de Haagse beveiliging schreef op X over het opvallend zware beveiligingsnetwerk rond het Kamerlid — een illustratie van hoe zijn uitspraken intussen ook praktische gevolgen hebben. Het Kamerdebat over het normaliseren van geweld in politiek en samenleving staat morgen (dinsdag 16:45) op de rol; Markuszowers eerdere uitspraken zullen daar onvermijdelijk doorklinken.

🌍 Hoe ver gaat het D66-kabinet richting Israël?

De Telegraaf vraagt zich in een hoofdcommentaar af hoe ver het D66-geleide kabinet wil gaan in wat het blad een "strafexpeditie tegen Israël" noemt. Bart Nijman betoogt dat de kabinetslijn richting Israël steeds harder wordt en plaatst dat in de bredere herpositionering van Nederland binnen de EU. Hij verwoordde de kern ook op X:

"'Hoe ver kan het D66-kabinet gaan in strafexpeditie tegen Israël?'"

In dezelfde sfeer past de mededeling van VVD-VS-buitenlandminister Marco Rubio dat een deal met Iran "ook maandag nog kan worden beklonken" — een onderhandelingsspoor waarin Nederland en de andere E3-landen meekijken. Voor het kabinet-Jetten ligt het Midden-Oosten-dossier intussen op een mes­snede: een coalitie die zich graag presenteert als principieel-internationaal, een Kamermeerderheid die op concrete sancties verdeeld is.

📺 Eerdmans verzet zich tegen het 'radicaal'-etiket

WNL Op Zondag had gisterochtend een rechtsgeladen tafel. Aan het ontbijt zaten JA21-leider Joost Eerdmans, VVD-staatssecretaris Silvio Erkens, trendwatcher Farid Tabarki en politiek verslaggever Floor Bremer; Pim Fortuynprijs-winnaar Keyvan Shahbazi gaf het sluitstuk. Eerdmans verzette zich tegen het etiket "radicaal-rechts" dat zijn partij vaak krijgt opgeplakt, en vroeg zich op X gedeeld door de show hardop af waarom datzelfde label niet op SP-Kamerlid Jimmy Dijk wordt geplakt.

De link met de spreidingswet was nooit ver weg: Eerdmans liet doorschemeren dat zijn partij die wet wil wijzigen, met als argument dat in de peilingen een meerderheid voor wijziging zou zijn. Bij Buitenhof ging het — geprogrammeerd door presentator Maaike Schoon — over de Europese veiligheid en de aanstaande corona-enquête. Aan tafel: minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen, Nijmeegs burgemeester Hubert Bruls, Nobelprijswinnaar Paul Krugman en sociaal wetenschapper Michelle Rasch. Bruls verdedigde de timing van de corona-enquête ("vijf jaar is een prima periode om te reflecteren"), een uitspraak die op X scherp werd onthaald door kijkers die vinden dat het hele land intussen klem zit in vergadercultuur.

🌍 Turkse oppositie verder onder druk

De grootste Turkse oppositiepartij CHP raakt verder in chaos. NRC bericht dat partijleider Özgür Özel door een Turkse rechter uit zijn functie is gezet, waarna een interne machtsstrijd losbarstte. De Volkskrant meldt dat de Turkse politie zondagavond het hoofdkwartier van de CHP bestormde en Özel verwijderde — een beeld dat in Europese hoofdsteden hard zal aankomen.

Voor Nederland is dit relevant omdat de CHP juist gold als de meest serieuze uitdager van president Erdogan bij volgende verkiezingen. Met de oppositie nu intern verdeeld én onder direct juridisch vuur, verschuift het beeld van Turkije weer een stap richting de autoritaire kant. In Den Haag is van een formele reactie nog geen sprake; het thema-EU-Turkije zal de komende weken wel terugkeren in de buitenlandcommissies.

💰 Bajesbudget gaat niet naar uitbreiding, maar renovatie

Het verhoogde gevangenisbudget dreigt vooral op te gaan aan achterstallige renovaties. De Telegraaf bericht dat het kabinet voor een lastig dilemma staat: zonder die renovaties dreigen duizenden gevangenisplekken op de tocht te komen. Het geld dat bedoeld leek voor uitbreiding, gaat dus mogelijk op aan het overeind houden van wat er al staat.

Dat botst hard met de boodschap waarmee dit kabinet binnenkwam: meer cellen, hardere aanpak. Voor minister van Justitie en Veiligheid wordt het een ongemakkelijk gesprek met de Kamer. De oppositie ruikt bloed — onder meer omdat de "keihard aanpakken"-retoriek na de azc-rellen in onder andere Loosdrecht juist deze week extra op de proef wordt gesteld in het Kamerdebat over normalisering van geweld.

📅 Vandaag in Den Haag

Vandaag is het Tweede Pinksterdag. De Tweede Kamer vergadert niet. Vanaf dinsdag pakt Den Haag de draad weer op:

- Plenair debat — Vragenuur (di 14:00-15:00)

- Plenair debat — Regeling van werkzaamheden (di 15:45-16:45)

- Plenair debat — Debat over het normaliseren van geweld in politiek en samenleving (di 16:45-23:00)

- Plenair debat — Wijziging van de Kernenergiewet ten behoeve van bedrijfsduurverlenging van kerncentrale Borssele (wo 10:45-13:15)

- Plenair debat — Tweeminutendebat Netcongestie en elektriciteitsnet (wo 10:15-10:45)

- Commissie I&W — Schiphol, tweede termijn (di 17:00-18:30)

- A&M — Algemene Rekenkamer over de verantwoordingsstukken 2025 (di 16:30-17:30)

Te volgen via Debat Gemist of de Debat Direct-app.

🔗 Verder in de politiek

- De Telegraaf: Russisch oliedepot in lichterlaaie: aangevallen door drones uit Oekraïne

- De Telegraaf: Wouter de Winther: 'Dan blijft er weinig over van D66'

- NRC: Why NATO needs a Plan B

- De Telegraaf: 'Kritische VVD-burgemeester maakte zichzelf eerder al onmogelijk'

- Volkskrant: Buitenlandminister Rubio: Deal met Iran kan ook maandag nog worden beklonken

- NRC: 'Door het woud aan regels kunnen artsen niet meer de beste zorg aan hun patiënten leveren'

Dit was hem weer. Tot morgenochtend!

Vragen, opmerkingen of feedback? We horen het graag: elkedagpolitieksubstack@gmail.com

Deze nieuwsbrief is geschreven met hulp van AI en kan fouten bevatten.

Goedemorgen, tijd voor je dagelijkse shot politiek in de media — zodat je dat niet zelf hoeft bij te houden.

🏛️ Drie maanden Jetten, weinig vaart

Het koffiekabinet-Jetten bestaat zondag precies drie maanden, en de balans valt politiek Den Haag tegen. RTL Nieuws sprak ingewijden rond het minderheidskabinet en concludeert dat de regering nog vooral zoekende is: het ontbreekt aan richting, en zelfs Rob Jetten zelf weet niet altijd waar hij naartoe wil. "Het moet nu wel echt op gang gaan komen", aldus een bron uit het Haagse circuit. Op meerdere dossiers — asiel, sociale zekerheid, energie — staat de coalitie klem tussen oppositie en de losse afspraken met gedoogpartijen.

Dat ongemak werd uitvergroot door een scherpe Volkskrant-column waarin Jetten wordt opgeroepen om eindelijk premier te worden: gewoon één keer durven zeggen dat iets "een béétje kan". Dezelfde editie publiceerde een opiniestuk over de geldgraaimanoeuvres van het kabinet, die volgens de auteur door werkgevers en vakbonden gezamenlijk worden geblokkeerd. Het beeld: een kabinet dat veel wil aankondigen en weinig binnenhaalt.

🏛️ Na Rotterdam klapt ook Den Haag

De formatie in de gemeente Den Haag is zaterdag stukgelopen op asielopvang. NRC bericht dat Hart voor Den Haag en D66 er niet uitkomen, één dag nadat in Rotterdam de VVD de onderhandelingen al had opgeblazen. De twee partijen waren samen goed voor een meerderheid in de gemeenteraad, maar konden geen overeenstemming bereiken over plannen voor opvang van asielzoekers in de stad.

De Volkskrant duidt dezelfde breuk en plaatst hem in een breder patroon. Met Den Haag en Rotterdam in twee dagen tijd in de prullenbak, ligt voor andere grote gemeenten de vraag op tafel of de spreidingswet — landelijk al onder druk — bestuurlijk nog houdbaar is. De landelijke politiek kijkt nerveus mee: wat in twee gemeenteraden niet lukt, gaat in een minderheidskabinet niet vanzelf wel goed komen.

🌱 Urgenda-boegbeeld Marjan Minnesma overleden

Marjan Minnesma, medeoprichter en directeur van Urgenda, is op 59-jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van borstkanker. NOS bracht het bericht zaterdagmiddag. Minnesma stond aan de basis van de inmiddels iconische klimaatzaak waarin de Nederlandse staat in 2015 werd verplicht de uitstoot van broeikasgassen te verlagen — wereldwijd de eerste succesvolle klimaatrechtszaak tegen een nationale overheid.

Voor de duurzaamheidsbeweging is haar overlijden een breekpunt. Urgenda noemt haar in een verklaring "een inspiratiebron voor de gehele duurzaamheidswereld". Vanuit Den Haag stroomden de condoleances binnen, van klimaatpartijen tot premier. In de beweging zelf klinkt vooral de vraag wie het stokje overneemt: Minnesma was niet alleen aanjager van rechtszaken, maar ook van praktische acties zoals collectieve zonnepaneel-inkoop.

🔒 Politici blijven op X ondanks bedreigingen

Landelijke politici krijgen op X veel meer bedreigingen en haatberichten dan justitie ooit te zien krijgt — en blijven niettemin actief op het platform. NOS bericht over een onderzoek van de Volkskrant dat in één week alleen al honderden dreig- en opruiende berichten richting Haagse politici op X telde. Vorig jaar werden door politici 493 keer aangifte of melding van bedreiging gedaan; het werkelijke aantal ligt dus een veelvoud hoger.

Toch is een massale exit uitgebleven. Slechts één splinterpartij verliet vorige week het platform van Elon Musk; de rest weegt zichtbaarheid zwaarder dan rust. Kamerleden omschrijven die afweging in interviews als "noodzakelijk kwaad": zonder X verlies je toegang tot het politieke debat, mét X verlies je je nachtrust. Partijbureaus melden niettemin een piek aan intimidatie sinds de "maximaal geweld"-uitspraken van PVV-Kamerlid Gidi Markuszower eerder deze maand.

🌱 XR bezet spoor bij Utrecht CS

Extinction Rebellion bezette zaterdag het spoor bij Utrecht Centraal, waardoor het treinverkeer tijdelijk stillag. NRC bericht dat de politie de demonstranten verwijderde, nadat de actie vrijdag door de lokale driehoek van burgemeester, politie en OM expliciet was verboden. De demonstranten eisen een "volledig economisch embargo" tegen Israël — een opvallende verschuiving in het eisenpakket van een traditioneel klimaatgerichte beweging.

De spoorbezetting trok meteen politieke reacties. Op X klonk de kritiek dat de politie wel mag verplaatsen, maar geen opdracht krijgt om te vervolgen — terwijl spoor bezetten allang strafbaar is. Een gebruiker vatte de frustratie samen:

"Het spoor bezetten is al strafbaar, lampje. Maar met een VVD-minister die de politie geen opdracht geeft te vervolgen, maar ze gezellig te verplaatsen en weg te sturen, maakt dat níet uit"

Dat raakt een terugkerend patroon: rechts is verontwaardigd over de soepelheid, links over de symboolpolitiek van het verbod. Een Kamerdebat over het normaliseren van geweld in politiek en samenleving staat dinsdag al gepland.

💰 AOW-discussie verhardt verder

De Telegraaf opende zaterdag met een hoofdredactioneel betoog: laat de AOW met rust, het vergrijzingsprobleem is allang opgelost. De krant betoogt dat niet de AOW maar de slappe economie het échte vergrijzingsprobleem is — een opvallende positionering nu het kabinet juist aan een AOW-ingreep werkt. Eerder noemde columnist Martin Visser diezelfde lezing kernachtig: de echte oorzaak van de begrotingsproblemen is niet de vergrijzing, maar de stagnerende economie.

Voorvechter van AOW'ers Martin van Rooijen blijft ondertussen onvermoeibaar hameren op zijn kernpunt: AOW'ers met een kleinpensioen betalen onevenredig veel premie. Werknemers betalen gemiddeld een fractie van wat AOW'ers afdragen, ZZP'ers betalen niets — een #VOLKSVERZEKERING die in zijn ogen niet meer volks aanvoelt. Hij verwoordde de irritatie op X:

"Waarom moeten AOW-ers 18% AOW premie betalen over AOW + #KLEINpensioen"

De staatssecretaris voor sociale zekerheid komt deze week met een formele kabinetsreactie op de eisen van de vakbonden. De druk om met iets te komen dat zowel werkgevers, vakbonden als ouderenpartijen kan slikken, neemt per dag toe.

⚖️ Pijnlijk hiaat in de corona-enquête

Het uitnodigingsbeleid van de parlementaire corona-enquête leidt nu al, vóór de start, tot scherpe kritiek. Het AD bericht dat de toenmalige voorvrouw van de vereniging voor specialisten ouderengeneeskunde niet wordt opgeroepen om het verhaal van de "stille ramp" in de verpleeghuizen te vertellen. Wél uitgenodigd: peiler Maurice de Hond, niet bepaald een centrale speler in de zorg zelf.

"Pijnlijk", noemt de betrokkene de keuze tegen het AD. "We zijn vergeten." Voor de tienduizenden families wier ouderen tijdens de pandemie geïsoleerd stierven, is dat een nieuwe klap. Dat het ongemak nu al naar buiten komt, voorspelt weinig goeds voor de rust waarmee de commissie aan de slag wil — net als bij de toeslagen- en aardgasenquêtes zal ook deze waarschijnlijk vooral via de geluiden die níet aan tafel zitten gewogen worden.

📅 Vandaag in Den Haag

De Tweede Kamer vergadert vandaag niet. De week start maandag met plenaire debatten over een wetswijziging in het primair en voortgezet onderwijs en de Wet handhaving sociale zekerheid. Dinsdag staan het vragenuur (14:00-15:00) en het debat over het normaliseren van geweld in politiek en samenleving (16:45-23:00) op de rol. Woensdag komt onder meer de Kernenergiewet voor bedrijfsduurverlenging van Borssele (10:45-13:15) aan bod, plus een tweeminutendebat over netcongestie en elektriciteitsnet.

Te volgen via Debat Gemist of de Debat Direct-app.

🔗 Verder in de politiek

- RTL Nieuws: Minister Boekholt-O'Sullivan (D66) wil eerlijker biedingen op koophuizen, anders volgt wetgeving

- De Telegraaf: Asielminister: 'Spreidingswet moet worden uitgevoerd'

- De Telegraaf: Halsema stelt eisen bij huldiging Oranje: 'Viel slecht bij KNVB'

- AD: Eeuwig getreuzel over jonge prostituees: Haagse belofte blijft al zes kabinetten lang liggen

- NRC: Man gedood die vuur opende op Secret Service bij het Witte Huis

- Volkskrant: Trump begint nu ook zelf de gevolgen te voelen van zijn wraakcampagne in eigen partij

Dit was hem weer. Tot morgenochtend!

Vragen, opmerkingen of feedback? We horen het graag: elkedagpolitieksubstack@gmail.com

Deze nieuwsbrief is geschreven met hulp van AI en kan fouten bevatten.

Goedemorgen, tijd voor je dagelijkse shot politiek in de media — zodat je dat niet zelf hoeft bij te houden.

🗳️ Jetten breekt het asieltaboe

Premier Rob Jetten (D66) noemt de situatie bij de asielopvang nu zelf een crisis — een woord dat hij eerder consequent vermeed. NOS bericht dat Jetten in een gesprek met de pers spreekt van een 'bende', met als directe aanleiding de aanhoudende drukte bij Ter Apel, noodopvanglocaties die maar niet sluiten en statushouders die te lang op een woning wachten. Bij RTL Nieuws verduidelijkt de premier dat het hem niet om het etiket gaat: "Ik ben een beetje moe van die woordspelletjes. Het maakt mij niet zoveel uit hoe je het noemt, maar we moeten het oplossen."

Die taalverschuiving valt samen met een offensief van asielminister Bart van den Brink (CDA), die deze week op pad gaat langs gemeenten die hun aandeel in de opvang niet leveren. Het AD portretteert de minister, die zelf vrijwilliger was bij asielopvang en het dossier 'weer saai' wilde maken. In plaats daarvan domineren gewelddadige rellen het nieuws en geldt in Ter Apel opnieuw alarmfase één. Vrijdagavond sliepen asielzoekers waarvoor geen plek was opnieuw in Stadskanaal.

De rechterflank ziet in Jettens woordkeuze vooral een bevestiging van eigen gelijk. Oud-VVD-Kamerlid Helma Lodders reageerde op X:

"Wordt het niet eens tijd om deze organisatie onder verscherpt toezicht te plaatsen? Kabinet spreekt over een asielcrisis, het draagvlak brokkelt met de dag af, mensen in het land voelen zich onveilig en niet gehoord, de woningnood explodeert en nu vragen over"

🌍 Importverbod voor producten uit nederzettingen

De ministerraad heeft vrijdag een knoop doorgehakt: er komt een handelsverbod voor goederen uit illegale Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. NU.nl bericht dat het kabinet ook onderzoekt of een verbod op diensten en investeringen mogelijk is. Het is een opvallende stap voor een kabinet dat tot voor kort terughoudend was op het Midden-Oosten-dossier en de internationale druk vooral via Brussel wilde laten lopen.

RTL Nieuws meldt dat het kabinet daarmee aansluit bij een Europese trend: meerdere lidstaten werken aan vergelijkbare maatregelen sinds het Internationaal Gerechtshof oordeelde dat de nederzettingen in strijd zijn met het volkenrecht. Ook NOS bevestigt het kabinetsbesluit en wijst erop dat de uitwerking nog maanden in beslag zal nemen. De ondernemerslobby zal zich roeren — net als de coalitiepartijen die het Israël-dossier liever koel hielden.

💰 Kabinet klem op bezuiniging, AOW wankelt

De geplande miljardenbezuiniging op de sociale zekerheid staat op losse schroeven. Het AD bericht dat na de vakbonden nu ook werkgeversorganisatie VNO-NCW vindt dat de huidige plannen losgelaten moeten worden. Met links én rechts in de oppositie kritisch en de werkgevers nu ook op de rem, kan het kabinet bijna geen kant meer op.

Dat geldt ook voor de AOW-discussie. NOS bericht dat premier Jetten bereid is over AOW, WW en WIA te onderhandelen, al houdt hij vast aan de bezuinigingsdoelstelling. Staatssecretaris Hans Vijlbrief (D66) liet vrijdag bovendien weten dat het kabinet volgende week pas met een reactie komt op het AOW-ultimatum van de vakbonden — wat aan de overlegtafel als uitstel-tactiek wordt geduid. Op de achtergrond riep de hoofdredactie van De Telegraaf op om de AOW met rust te laten: het vergrijzingsprobleem zou allang opgelost zijn.

BBB-leider Caroline van der Plas verwoordde het ongemak in de coalitie op X:

"“The adults are back in town”, klonk het nog maar kort geleden in de nieuwe coalitie. Hoogmoed komt voor de val?"

🔒 Wet tegen femicide naar Brits voorbeeld

Justitieminister David van Weel (VVD) komt volgend jaar met een Nederlandse variant van de Britse 'Clare's Law'. NU.nl bericht dat vrouwen in de toekomst bij de politie kunnen navragen of hun partner een geweldsverleden heeft. Het wetsvoorstel moet in 2027 naar de Tweede Kamer.

De maatregel past in een breder offensief tegen femicide en partnergeweld. RTL Nieuws meldt dat het kabinet expliciet wil leren van de Britse aanpak, waar slachtoffers door tijdige waarschuwing patronen van herhaaldelijk geweld kunnen doorbreken. NOS-verslaggeving plaatst de Nederlandse vertaling van de wet in het juridische kader van privacy versus bescherming — een dilemma dat ook in de Britse evaluatie steeds terugkeert. De praktische uitvoering — wie krijgt welke informatie, en hoe wordt misbruik voorkomen — is voer voor stevig Kamerdebat.

🗳️ Partijen melden dreigingen op X, Pro vertrekt

Zeven politieke partijen hebben de afgelopen weken aangifte gedaan of melding gemaakt van dreigberichten op X. De Volkskrant brengt het in kaart en meldt dat splinterpartij Pro het platform helemaal verlaat, uit onvrede met het uitblijvende moderatiebeleid. De toon op X is sinds de uitspraken van Kamerlid Gidi Markuszower over 'maximaal geweld' verder verhard, en partijbureaus rapporteren een piek aan intimidatie van Kamerleden en lokale bestuurders.

In de schaduw van die dreigingsgolf publiceerde het AD een opiniestuk waarin wordt gewaarschuwd dat Markuszower moet oppassen dat hij geen 'Temu-Wilders' wordt — een goedkopere imitatie van de echte. Onder zijn collega-Kamerleden groeit het ongemak: een politicus die de straat opjaagt zonder daar parlementair iets tegenover te zetten, slijt zichzelf snel uit.

📺 Bontenbal, Van der Burg en Eman bij Café Kockelmann

In Café Kockelmann schoven gisteravond CDA-leider Henri Bontenbal, VVD-staatssecretaris Eric van der Burg, Aruba's premier Mike Eman en de Iraans-Nederlandse mensenrechtenactivist Negin Nafissi aan. De show stond voor een belangrijk deel in het teken van asiel en buitenland. Bontenbal blikte terug op de eerste drie maanden van het kabinet en sloot escalatie bij de uitvoering van de spreidingswet niet uit.

Premier Eman pleitte voor een verrassende stap. De show vatte hem samen op X:

"Premier Mike Eman wil dat Aruba onderdeel wordt van het Schengenbied. \"Dat kan ook, de marechaussee zit al op Aruba. Het is een kwestie van hen wat extra bevoegdheden en taken geven. Het lijkt ons niet te veel gevraagd.\""

Nafissi confronteerde de tafel met een scherpe boodschap over de aanwezigheid van het Iraanse regime in Nederland. Café Kockelmann citeerde haar:

"De Iraans-Nederlandse Negin Nafissi zou graag zien dat de ambassade van Iran in Den Haag gesloten wordt. \"We hebben eigenlijk het kantoor van een terroristische organisatie hier in Nederland, die beveiligd wordt door de Nederlandse staat.\""

📅 Vandaag in Den Haag

De Tweede Kamer vergadert vandaag (zaterdag) niet. Maandag opent een drukke week: plenair debat over de Wet handhaving sociale zekerheid en een wetswijziging in het primair en voortgezet onderwijs. Dinsdag staan het vragenuur (14:00) en het debat over het normaliseren van geweld in politiek en samenleving (16:45-23:00) gepland. Woensdag volgt onder meer de Kernenergiewet voor bedrijfsduurverlenging van Borssele en een tweeminutendebat over netcongestie.

Te volgen via Debat Gemist of de Debat Direct-app.

🔗 Verder in de politiek

- NRC: Rechts-nationalistische Janez Janša, bewonderaar van Trump, opnieuw premier van Slovenië

- Volkskrant: Met Tulsi Gabbard vertrekt er weer een vrouw uit Trumps kabinet

- AD: VS dwingt Microsoft gegevens Nederlandse ambtenaren te delen, maar kabinet wil nog niet ingrijpen

- NOS: Goedkoper treinabonnement moet vanaf 21 juni gaan gelden

- NRC: Hoe Den Haag het nationale coronatrauma verwerkt via de parlementaire enquête

- Volkskrant: Om zichzelf uit het moeras te trekken, zal het kabinet de fixatie op de cijfers los moeten laten

Dit was hem weer. Tot morgenochtend!

Vragen, opmerkingen of feedback? We horen het graag: elkedagpolitieksubstack@gmail.com

Deze nieuwsbrief is geschreven met hulp van AI en kan fouten bevatten.

Goedemorgen, tijd voor je dagelijkse shot politiek in de media — zodat je dat niet zelf hoeft bij te houden.

🏛️ Rutte, De Jonge en Van Dissel terug naar de Kamer

De parlementaire enquêtecommissie Corona heeft de lijst rond: oud-premier Mark Rutte, oud-minister Hugo de Jonge en oud-RIVM-baas Jaap van Dissel worden onder ede verhoord over hun aanpak van de coronacrisis. NOS bericht dat de commissie in negen weken bijna vijftig getuigen wil horen, met hoogleraar virologie Marion Koopmans en oud-minister voor Medische Zorg Bruno Bruins als eerste namen aan tafel. RTL Nieuws meldt dat in totaal 47 mensen worden opgeroepen, voor het eerst openbaar én onder ede.

Opvallend is dat ook de critici van het coronabeleid op de bank moeten plaatsnemen. Het AD onderstreept dat Maurice de Hond en oud-staatssecretaris Mona Keijzer aanschuiven, naast ministers en adviseurs. Niet uitgenodigd: voorzitter Diederik Gommers van de NVIC. NU.nl somt de zwaargewichten op — Rutte, De Jonge, Van Dissel — en wijst erop dat de commissie wil onderzoeken hoe besluitvorming in crisistijd verliep en welke lessen Nederland trekt.

Een kritisch tegengeluid komt van de Volkskrant. In een opinie wordt gesteld dat de enquête pas meerwaarde krijgt als de Kamer ook naar zichzelf durft te kijken: de volksvertegenwoordiging tikte zelf jarenlang mee op de besluitvorming, en zou zichzelf in dat licht niet moeten ontzien. De verhoren starten volgende week — en gaan vrijwel zeker domineren in Den Haag tot in de zomer.

🏛️ Weggestemde asielwetten meteen terug op de agenda

De Tweede Kamer haalt twee asielmaatregelen die de Eerste Kamer onlangs nog wegstemde gewoon weer naar voren. NOS bericht dat het sneller terugsturen van criminele asielzoekers en het afschaffen van de dwangsom voor langdurige IND-procedures opnieuw op de agenda staan. Coalitiepartijen willen geen tijd verliezen en hopen op een meerderheid via reparatiewetgeving.

De Telegraaf signaleert dat er een meerderheid lijkt te liggen voor 'reparatie' na het asieldrama, maar nog geen steun voor het strafbaar stellen van illegaliteit — een wens van de PVV. De rechterflank wil verder, links en delen van de middenpartijen houden de hand op de rem.

Voor het kabinet-Jetten is het een gevoelige operatie: snel laten zien dat er gehandeld wordt, zonder de Eerste Kamer opnieuw op tilt te jagen. Tegelijk groeit op de werkvloer de frustratie. SP-fractievoorzitter Jimmy Dijk haalde uit op X over een ander dossier waar de coalitie eigen Kamermeerderheden negeert:

"Stop de arrogantie van de macht. Het kabinet moet aangenomen SP-voorstel uitvoeren."

🔒 Markuszower trekt 'maximaal geweld'-uitspraak in

Onder druk van twintig aangiftes heeft PVV-Kamerlid Gidi Markuszower zijn uitspraak over 'maximaal geweld' tegen Palestijnse asielzoekers teruggenomen. RTL Nieuws bericht dat Markuszower voor de camera bevestigt dat hij zijn woorden intrekt, nadat politie en Openbaar Ministerie meldden dat er twintig aangiftes binnen zijn. NU.nl bevestigt de teller op twintig aangiftes en wijst erop dat het OM nog beoordeelt of vervolging volgt.

Het door Klaver gevraagde Kamerdebat over politiek geweld is intussen verplaatst. NRC-journalist Bas Paternotte vatte de verwarring rond de procedure samen op X:

"PUINZOOI - Het Gidi Markuszower-debat (wat niet zo genoemd mag worden) is op verzoek van aanvrager Jesse Klaver (PvdAGroenLinks) uitgesteld naar dinsdag."

Bij Pauw & De Wit zat gisteravond ChristenUnie-leider Mirjam Bikker aan tafel om te reageren op de bocht. De show kondigde het item zelf aan op X:

"Gidi Markuszower heeft voor de camera gezegd zijn uitspraak over ‘maximaal geweld tegen Palestijnen’ terug te nemen."

Ook BBB-fractielid Henk Vermeer schoof aan, met de vraag of hij na deze uitspraken nog wel met Markuszower in een coalitieverband wil zitten. De PVV-fractie zelf bleef opvallend stil over de bocht van haar Kamerlid.

🔒 Ter Apel blijft barsten, opvang verschuift naar Gieten

De druk op aanmeldcentrum Ter Apel is nog niet weg: asielzoekers voor wie geen plek is, worden nu overgebracht naar het Drentse Gieten. De Volkskrant bericht dat het COA de uitwijklocatie inzet om mensen niet op straat te laten slapen. Asielminister Bart van den Brink (CDA) wil ondertussen dat gemeenten die hun aandeel niet leveren zich komen verantwoorden. NOS publiceerde de cijfers per gemeente: wie achterloopt, krijgt vanaf volgende week de minister op bezoek.

Dat het kabinet de toon op asiel verhardt, blijkt ook uit een interventie van premier Rob Jetten zelf. RTL Nieuws meldt dat hulporganisaties die met Jetten spraken over Gaza een wat warmere toon proefden, maar ze missen daadkracht — 'Waar is de Rob Jetten van de Rode Lijn-demonstratie?', luidt hun vraag. Voor het azc-dossier geldt: in Utrecht trokken duizenden de straat op vóór asielopvang. NRC tekende dat tafereel op, met als kernzin: 'Een azc hoort net zo bij Nederland als een kerk, school of buurthuis.'

Het AD probeerde de hete emoties van een nuchtere onderbouwing te voorzien. Een vergelijking met andere landen laat zien hoe Nederland presteert qua opvang — relatief minder hoog op de Europese ranglijst dan het politieke debat soms doet vermoeden.

🌍 NAVO-top in Helsingborg met onzeker Amerika

Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) is in het Zweedse Helsingborg voor een NAVO-ministersbijeenkomst die volledig gedomineerd wordt door één vraag: hoe stevig staat de Amerikaan nog achter het bondgenootschap? RTL Nieuws bericht dat de opstelling van de VS de centrale zorg is. De ministers willen weten welke ruggensteun ze nog mogen verwachten in een tijd van oorlog aan de Russische grens en oplopende spanningen rond Iran.

Berendsen zelf laat er geen misverstand over bestaan. In een video voor RTL spreekt hij van 'spannende tijden voor het NAVO-bondgenootschap'. Daarnaast is hij blij dat de Nederlandse opvarenden van de Global Sumud Flotilla op weg zijn van Israël naar Turkije, maar 'boos over de behandeling'. Premier Jetten heeft inmiddels de Israëlische president gesproken en de ambassadeur ontboden — de woorden lopen voor op zichtbare daden.

De zorg over Washington is geen losse paniek. De Volkskrant meldt dat Amerikaanse spionagediensten zien dat de Iraanse wapenindustrie sneller op peil is dan Trump publiekelijk beweert, een politiek pijnlijke discrepantie die NAVO-partners nerveus maakt over wat de VS feitelijk weten en zeggen.

⚖️ Weski schuldig — maar niet meer de cel in

Oud-advocate Inez Weski is door het hof veroordeeld voor het doorspelen van informatie van haar cliënt Ridouan Taghi, maar hoeft de gevangenis niet meer in. De Volkskrant bericht over het oordeel: Weski is schuldig aan deelname aan een criminele organisatie, maar de tijd die ze al in voorarrest heeft gezeten weegt op tegen het opgelegde restant.

De uitspraak schudde de strafrechtwereld op. Bij Pauw & De Wit ging het er gisteravond over. De show schoof advocaat Peter Plasman aan om te duiden of Weski blij zou moeten zijn met dit vonnis. De vraag die in juridische kringen rondzingt: wat betekent dit voor het beroepsgeheim van advocaten, en voor de manier waarop topcliënten in zware strafzaken nog verdedigd kunnen worden? Justitieminister David van Weel (VVD) hield zich op de vlakte over een ander Taghi-dossier — de mislukte actie tegen 'Bolle Jos' voor de West-Afrikaanse kust. Volgens hem is het 'grote plan' nog steeds dat de crimineel zijn straf in Nederland uitzit.

📅 Vandaag in Den Haag

De Tweede Kamer kent vandaag (vrijdag) geen plenaire vergaderingen. Wat wel op de rol staat:

- Werkbezoek — Parlementaire Assemblee Raad van Europa (Standing Committee)

- Vergadering — Benelux Parlement, Commissiedag

- Werkbezoek — Bezichtiging potentiële locaties nieuwe kerncentrales in Zeeland (geannuleerd wegens onvoldoende aanmeldingen)

Maandag opent een lange plenaire week met tientallen tweeminutendebatten en wetsbehandelingen (Kernenergiewet/Borssele, Wet handhaving sociale zekerheid, Wet bevordering wooncoöperaties). Dinsdag staat het vragenuur (14:00) en de regeling van werkzaamheden op het programma, plus het uitgestelde debat over politiek geweld.

Te volgen via Debat Gemist of de Debat Direct-app.

🔗 Verder in de politiek

- Volkskrant: Israël zet Flotilla-activisten uit naar Istanbul, sommigen spreken over mishandeling

- De Telegraaf: Wierd Duk haalt uit na asieldebat: 'Nederland staat half in brand'

- Volkskrant: Hongarije beperkt termijn van premier tot acht jaar, zodat Orbán niet kan terugkeren

- Volkskrant: Rubio ziet 'goede tekenen' in gesprekken met Iran

- RTL Nieuws: Tweede Kamerlid wordt onwel achter spreekgestoelte: 'Zwart voor ogen'

- De Telegraaf: Duits hof steunt Shell in clash met Milieudefensie: 'Politiek bepaalt uitstoot, niet de rechter'

Dit was hem weer. Tot morgenochtend!

Vragen, opmerkingen of feedback? We horen het graag: elkedagpolitieksubstack@gmail.com

Deze nieuwsbrief is geschreven met hulp van AI en kan fouten bevatten.

Goedemorgen, tijd voor je dagelijkse shot politiek in de media — zodat je dat niet zelf hoeft bij te houden.

🌍 Eickhout vertrekt na 'ongepaste relaties'

GroenLinks-PvdA-kopstuk Bas Eickhout legt zijn werk in het Europees Parlement neer, deels vanwege relaties die volgens hemzelf niet passen bij zijn rol als fractievoorzitter. RTL Nieuws bericht dat Eickhout 'na lang nadenken' stopt als fractievoorzitter voor PRO (voorheen GroenLinks-PvdA) in Brussel. In een verklaring schrijft hij dat hij 'in het verleden niet altijd het juiste' heeft gedaan en noemt hij relaties 'die niet passen' bij zijn functie. De Volkskrant duidt het breder: naast de affaires speelt ook een 'gebrek aan motivatie' mee.

De Telegraaf gaat een stap concreter en meldt dat Eickhout een relatie aanknoopte met een 25 jaar jongere collega. Voor de fractie is het een gevoelige aderlating: Eickhout was een van de meest zichtbare Nederlandse stemmen in Brussel op het gebied van klimaat en industriebeleid. Wie hem opvolgt is nog niet bekend.

📊 Rekenkamer geeft het kabinet ervan langs

Verantwoordingsdag werd dit jaar geen feestje voor het kabinet-Jetten. De Algemene Rekenkamer presenteerde gisteren een serie vernietigende oordelen over de rijksuitgaven van 2025, met Defensie als zwartste schaap. RTL Nieuws meldt dat Defensie 'te veel risico' neemt door aanbestedingsprocedures te omzeilen en inkoopcontracten direct te gunnen. President Pieter Duisenberg van de Rekenkamer waarschuwde daar bij de aanbieding van het verantwoordingsonderzoek met zoveel woorden voor.

De schade is breder. NU.nl bericht dat onduidelijk is waar miljarden van Defensie aan worden uitgegeven, en De Telegraaf schrijft dat Defensie een 'harde tik' krijgt: bedrijfsvoering onvoldoende, beveiliging zelfs een 'ernstige onvolkomenheid'.

Maar Defensie is niet alleen. NOS meldt dat het aantal ambtenaren bij de Rijksoverheid blijft groeien terwijl het kabinet juist fors wil bezuinigen, en de Volkskrant vat de algehele beoordeling samen: recente kabinetten halen hun doelen niet en schuiven de rekening door. NOS bericht apart dat de Rekenkamer een ministerie tikt over de te trage afhandeling van rechtszaken. En over de eeuwige bouwput aan het Binnenhof: De Kamer wil de renovatie strakker in hand houden, met een minister die belooft zijn 'uiterste best' te doen — terwijl de Volkskrant schrijft dat hij de Kamer moet sussen over de miljarden-slurpende verbouwing die 'totaal werd onderschat'.

⚖️ Kabinet ontbiedt ambassadeur na arrestatie flotilla

Premier Rob Jetten noemt de behandeling van Nederlandse activisten aan boord van de Global Sumud Flotilla 'mensonterend' en heeft de Israëlische president Herzog daar persoonlijk op aangesproken. RTL Nieuws bericht dat Jetten de behandeling 'alle perken te buiten' vindt gaan. Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) heeft de Israëlische ambassadeur ontboden na het online verspreiden van arrestatiebeelden: 'Die zijn volstrekt ontoelaatbaar', aldus Berendsen. De Telegraaf bundelt beide reacties.

In de Volkskrant wordt het kabinet in een opinie opgeroepen niet alleen woorden maar daden te leveren: handel nú tegen de blokkade. De vraag die in Den Haag boven dit dossier hangt: blijft het bij verbale verontwaardiging, of komt er een concrete politieke stap richting Israël?

🔒 Ter Apel barst — alleenstaande mannen krijgen geen plek meer

Het aanmeldcentrum in Ter Apel is opnieuw zo overvol dat het COA mensen aan de poort weigert. Bijna 2300 asielzoekers zitten er nu, en RTL Nieuws meldt dat alleen nog 'kwetsbare' asielzoekers worden toegelaten. Asielminister Bart van den Brink (CDA) noemt de situatie 'onwenselijk en teleurstellend': 'Alleenstaande mannen zullen dus buiten moeten blijven.' De Telegraaf bericht de zorg van de minister explicieter: hij kan niet garanderen dat er vanavond geen mensen in het gras moeten slapen.

Die garantie blijkt vooralsnog niet nodig: buurgemeente Stadskanaal biedt op het laatste moment dertig geweigerde asielzoekers een slaapplek aan. NRC tekent het tafereel scherp op: de weggestuurde asielzoekers veranderen, in isolatiedekens van vrijwilligers, in 'gouden supermannen met wapperend folie om de schouders tegen de kou'.

De minister vraagt gemeenten opnieuw om noodopvang. Hij is daarover 'teleurgesteld', maar krijgt voor zijn beleid stevige kritiek vanuit de hele oppositie — die in deze crisis nóg een argument ziet om aan te tonen dat het kabinet-Jetten geen grip op het dossier heeft.

💰 Kabinet komt met loonkloof-wet

Werknemers krijgen via een speciale website inzicht in wat collega's verdienen — een nieuw instrument om de loonkloof tussen mannen en vrouwen te dichten. NOS bericht dat het kabinet een wetsvoorstel naar de Kamer stuurt waarmee opvragen van salarissen van collega's mogelijk wordt. De Volkskrant beschrijft de aanpak: een centraal portaal dat werkgevers verplicht openheid van zaken te geven over salarisverschillen tussen mannen en vrouwen in vergelijkbare functies.

De wet vloeit voort uit een Europese richtlijn over loontransparantie. Voor werkgevers betekent het een papierwinkel, voor werknemers — en de vakbonden — een breekijzer om gelijke beloning af te dwingen. Voor het kabinet is het ook politiek handig: een concreet sociaal verhaal in een week die verder vooral gevuld werd met asiel-, Defensie- en Israël-crisismeldingen.

🏛️ Vanavond: het debat over politiek geweld

Vanavond debatteert de Kamer over 'het normaliseren van geweld in politiek en samenleving' — een debat dat direct voortvloeit uit de uitspraken van PVV-Kamerlid Gidi Markuszower en de azc-rellen. GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver eiste dat debat eerder al en blijft scherp in zijn toonzetting. Op X schreef hij:

"Markuszower neemt geen woord terug, op rechts blijft het oorverdovend stil. De premier reageert laat en slap. Dit is geen willekeurige uitspraak van een politicus, maar een oproep tot geweld. Daar mag geen enkele ruimte voor zijn. Wij willen volgende week een debat."

Het debat staat los van een spoeddebat over de asielonrust en Markuszowers uitspraken dat De Telegraaf vandaag separaat aankondigt. Voor de coalitie van Jetten betekent het dat de avond een politieke beproeving wordt: een debat over taal, dat in de praktijk al dagen óók gaat over migratie.

📅 Vandaag in Den Haag

- Plenair debat — Tweeminutendebat Landbouw- en Visserijraad (10:15–10:45)

- Plenair debat — Tweeminutendebat Raad Buitenlandse Zaken Handel (10:45–11:15, onder voorbehoud)

- Plenair debat — Wijziging Wet terugkeer en vreemdelingenbewaring (overlastgevende vreemdelingen) (11:15–18:00)

- Plenair debat — Debat over het normaliseren van geweld in politiek en samenleving (19:00–23:00)

- Commissie J&V — Technische briefing VNG over femicide (10:00–11:00)

- Commissie LVVN — Technische briefing PBL: 'Zoeken naar nieuwe balans tussen landbouw en natuur in 2050' (10:00–11:00)

- Commissie FIN — Procedurevergadering Financiën (10:00–11:15)

- Werkbezoek — Parlementaire Assemblee Raad van Europa (Bureau Meeting, Committee on Rules, Ethics, and Immunities)

Te volgen via Debat Gemist of de Debat Direct-app.

🔗 Verder in de politiek

- De Telegraaf: Alarm om duizenden leerplichtige kinderen die thuiszitten — schoolverzuim opnieuw fors gestegen

- NOS: IND onderzoekt asielzoekers pas 'zorgelijk' laat op terrorisme

- Volkskrant: Eerste PVV-wethouder op het pluche in Brabantse Rucphen

- AD: Geef boeren en woningbouw voorrang op Lelystad Airport, zegt de Tweede Kamer

- NRC: Hoe onder Trump kritische media verdwijnen

- De Telegraaf: Pim Fortuynprijs naar schrijver Keyvan Shahbazi — jury prijst 'scherpe en moedige opiniemaker'

Dit was hem weer. Tot morgenochtend!

Vragen, opmerkingen of feedback? We horen het graag: elkedagpolitieksubstack@gmail.com

Deze nieuwsbrief is geschreven met hulp van AI en kan fouten bevatten.

Goedemorgen, tijd voor je dagelijkse shot politiek in de media — zodat je dat niet zelf hoeft bij te houden.

🌍 Eerste Kamer springt in het diepe op asielpact

Na een lange dag debatteren tekent zich in de Eerste Kamer een meerderheid af voor het Europese Asiel- en Migratiepact, ondanks brede en stevige kritiek. NRC schetst hoe de senaat 'in het diepe springt' en rekent op 'veel ellende' in de uitvoering, maar de wet er bijna zeker doorheen jast. De Volkskrant ziet hetzelfde patroon: forse kritiek, maar uiteindelijk steun. Ook de coalitie kleurt zich blauw bij de eigen woorden — de Telegraaf bericht dat de coalitie 'een boel ellende' verwacht in de uitvoering, maar zich tóch achter het pact schaart.

De Volkskrant vraagt zich in een analyse openlijk af of het migratiepact meer is dan een papieren werkelijkheid. Het verdrag belooft snellere procedures aan de buitengrens, een vast Europees verdeelsysteem en boetes voor lidstaten die niet meewerken — maar de instrumenten staan deels nog in de steigers, en lidstaten als Hongarije en Polen zijn al in de weerstand.

Intussen rommelt het ook elders rond hetzelfde dossier. Donderdagavond debatteert de Tweede Kamer niet over de asielinstroom zelf, maar over het normaliseren van geweld in politiek en samenleving — een direct gevolg van de azc-rellen. PVV-leider Geert Wilders vond dat geen onderwerp voor de Kamer maar voor de straat:

"Ipv een asieldebat, gaat de Kamer donderdagavond debatteren om de demonstraties van de afgelopen weken af te kraken."

De positionering is klassiek Wilders: het parlement aan de kant, de straat als podium. Voor de coalitie van Jetten betekent het dat het debat over geweld bijna automatisch óók een debat over migratie wordt — precies wat de premier vorige week probeerde te scheiden.

🔒 Stadskanaal-drama legt jeugdzorg opnieuw bloot

De gruwelijke kindermishandelingszaak in Stadskanaal heeft de Kamer geschokt en de jeugdzorg in een vertrouwd hoekje geduwd: dat van 'hoe heeft dit kunnen gebeuren?' NU.nl meldt dat de mishandelde kinderen al lang in beeld waren bij hulpinstanties, en de Telegraaf vat de stemming in de Kamer samen als: 'dit had nooit mogen gebeuren'. Minister Sterk gaf bij RTL Nieuws toe: 'Hoe hebben we zo kunnen falen met elkaar?', en NOS bericht dat de minister direct met de betrokken instanties in overleg ging.

Het AD waarschuwt nuchter dat ook ná Stadskanaal de jeugdzorg niet snel zal verbeteren: te weinig personeel, te veel verloop, te complexe casuïstiek en jarenlange bezuinigingen die nu aan een kabinet hangen dat zelf nieuwe bezuinigingen aanlegt. Dat botst keihard met de NRC-reportage van vandaag over wat het betekent als bijna alle zorgbezuinigingen jou treffen — een verhaal dat in lengte van tijd nog vaak terug zal komen.

Bij RTL Tonight gisteravond was GroenLinks-PvdA-Kamerlid Lisa Westerveld te gast, en de avond werd voor velen een keerpunt. Een kijker reageerde namens veel anderen op X:

"Dank voor je onvermoeibare en hartstochtelijke pleidooi om de zorg voor kwetsbare kinderen eindelijk echt te verbeteren"

💰 Heinen tikt CDA en D66 op de vingers over hypotheekrenteaftrek

Het was geen klein politiek momentje: minister Eelco Heinen van Financiën weerlegt openlijk een aanname die CDA en D66 deden over de hypotheekrenteaftrek. In een fragment bij RTL Nieuws stelt hij zonder omhaal dat 'de aanname van CDA en D66 dat de hypotheekrenteaftrek wordt verruimd niet klopt'. Dat is opmerkelijk omdat beide partijen, in en rond de coalitie, in eerdere statements suggereerden dat versoepeling van de aftrek tot de opties van het kabinet behoorde.

De ontkenning komt op een gevoelig moment: de woningmarkt zit muurvast, koopkrachtdiscussies stapelen zich op richting de Voorjaarsnota, en elke hint richting koopstimulansen wordt door de markt direct meegenomen in prijsverwachtingen. Heinens boodschap is dus net zo goed gericht aan de huizenmarkt als aan zijn eigen coalitiegenoten: hou op met het rondsturen van proefballonnen.

⚖️ Hermans: geen morning-afterpil weigeren om geloof

Minister Hermans is duidelijk: een gelovige apotheker mag de morning-afterpil niet weigeren. Het AD bericht over een politiek én juridisch interessante uitspraak: apothekers hebben volgens de minister géén individuele gewetensbezwaargrond bij de verstrekking van noodanticonceptie. Religieuze overtuigingen mogen het recht van de patiënt op snelle, drempelvrije zorg niet doorkruisen.

Het is precies het soort microbeslissing waarin grote principes botsen: vrijheid van godsdienst tegen toegankelijkheid van zorg, individuele gewetensruimte tegen institutionele plicht. Voor de coalitie van VVD, D66, CDA en GL-PvdA is het ook een teststeentje: bij artsen bestaat al lang een soortgelijke discussie rond zwangerschapsafbreking. De minister kiest hier expliciet de patiëntkant.

🌍 Kabinet probeert China-relatie te lijmen

Nederland werkt aan diplomatiek herstel met China — met wisselend succes. De Telegraaf bericht dat Nederlandse bedrijven 'het hoogste tarief van alle Europese bedrijven' moesten slikken en dat Den Haag nu via stille kanalen probeert de schade te beperken. Tegelijk meldt de krant dat China een deel van de restricties met Nederland opheft — een eerste signaal van ontdooiing, al is de handelsoorlog volgens dezelfde Telegraaf-analyse 'nog lang niet beslecht'.

De spanning gaat over chiptechnologie, exportcontroles en — sinds vorig jaar — het Nederlandse besluit om ASML's geavanceerdste machines niet meer aan Chinese klanten te leveren. Dat besluit kostte Nederlandse bedrijven directe omzet en zorgde voor een tegenreactie waarin Chinese tarieven keihard binnenkwamen. Dat Beijing nu een paar tegels terugschuift, is voor het kabinet Jetten een welkome adempauze in een dossier waar weinig wins te boeken vallen.

📊 Luchtalarm sneuvelt definitief — minister belooft alternatief

De maandelijkse loei van het luchtalarm verdwijnt definitief in 2028, maar minister Van Weel kondigt wel aan dat er gewerkt wordt aan een opvolger. NOS legt vast dat de minister 'werkt aan een alternatief voor de sirenes', en RTL Nieuws citeert hem nog wat speelser: 'Kan iets voor terugkomen dat ook weer lawaai maakt.' Het AD wijst er fijntjes op dat de gedachte achter een nieuw systeem juist is: 'gerichte informatie kunnen geven' — dus geen anonieme loei, maar gerichte berichten per regio en per dreiging.

Dat de discussie nu in deze richting kantelt, is opmerkelijk omdat het kabinet maandag nog beweerde simpelweg geen geld te hebben. Politiek druk lijkt te werken.

📅 Vandaag in Den Haag

Woensdag, en de Kamer pakt door:

- Plenair debat — Wijziging van de Embryowet (3e wetsevaluatie, antwoord 1e termijn + rest) (10:45–13:30)

- Plenair debat — Herindeling gemeenten Hilversum en Wijdemeren (14:00–16:15)

- Plenair debat — Tweeminutendebat Raad Algemene Zaken 26 mei (16:15–16:35)

- Plenair debat — Tweeminutendebat EU-uitbreiding (16:35–16:55)

- Plenair debat — Debat over de nationale veiligheidsstrategie van de Verenigde Staten (16:55–21:45)

- Commissie J&V — Mensenhandel en prostitutie (10:45–13:45)

- Commissie VRO — Rijksvastgoed en renovatie Binnenhof (11:00–14:30)

- Commissie KR — Landspakketten (11:00–12:00)

- Aanbieding — Verantwoordingsstukken voor het jaar 2025

Te volgen via Debat Gemist of de Debat Direct-app.

🔗 Verder in de politiek

- NOS: Kabinet gaat milieuonderzoek Schiphol op onderdelen opnieuw bekijken

- Volkskrant: Haperende start kabinet-Jetten past in Europees patroon van politieke verlamming

- RTL Nieuws: Markuszower over omstreden uitspraken: 'Wilt u dat ik op mijn knieën ga?'

- Volkskrant: Extreemrechtse Israëlische minister Smotrich dreigt met 'oorlog' tegen Palestijnse Autoriteit

- Volkskrant: Wraakcampagne Trump compleet: Congreslid Massie verliest Republikeinse voorverkiezingen Kentucky

- AD: Beveiliging op scherp: 'corona' keert terug naar Den Haag, hoofdrolspelers onder ede

Dit was hem weer. Tot morgenochtend!

Vragen, opmerkingen of feedback? We horen het graag: elkedagpolitieksubstack@gmail.com

Deze nieuwsbrief is geschreven met hulp van AI en kan fouten bevatten.

Goedemorgen, tijd voor je dagelijkse shot politiek in de media — zodat je dat niet zelf hoeft bij te houden.

🏛️ Een 'vliegend team' voor de azc-rellen

Na een weekend met geweld rond asielzoekerscentra greep premier Rob Jetten gisteravond naar een nieuw stuk gereedschap: een 'vliegend team' van experts dat gemeenten gaat helpen bij opvang en het voorkomen van onrust. Het kabinet overlegde maandagavond met de VNG na de incidenten en kondigde direct daarna aan dat een mobiele eenheid van rijksambtenaren, communicatiespecialisten en veiligheidsexperts klaar moet staan om bij dreigende escalatie ter plekke bij te springen. RTL Nieuws beschrijft de plannen in detail, NU.nl meldt dat Jetten en asielminister Markuszower beiden bij het spoedoverleg aanschoven en het AD vat de kabinetsbelofte samen als 'helpen voorkomen dat het weer escaleert'.

De NOS waarschuwt intussen voor nieuwe drukte in Ter Apel vanaf volgende maand: met de zomeropbouw van het aantal aanmeldingen ligt er een tweede golf op de loer voordat het vliegende team überhaupt in de lucht is. En zoals NU.nl vastlegt liet Jetten geen ruimte voor twijfel over de rellen zelf: het geweld moet 'keihard worden aangepakt'.

Voor GroenLinks-PvdA is dat woordenspel niet genoeg. De Volkskrant bericht dat Jesse Klaver de premier oproept om simpelweg te stoppen met Markuszower na diens uitspraken over geweld en omvolking. Klaver eist al sinds vrijdag een Kamerdebat. Ook VVD-leider Dilan Yeşilgöz veroordeelde de aanvallen op hulpverleners scherp op X:

"Ontoelaatbaar. Een pand met vuurwerk belagen, dan brandweer belemmeren om te blussen en agenten aanvallen. Van onze hulpverleners blijf je af. Dat heeft niets te maken met protesteren en brengt geen enkele oplossing dichterbij."

🔒 Markuszower krabbelt half terug

Onder die druk maakte Gidi Markuszower een halve pirouette. De Telegraaf signaleert dat de asielminister zijn uitspraken over omvolking en maximaal geweld nu 'niet goed' en 'onhandig geformuleerd' noemt — geen echte intrekking, wel een toon-correctie, en RTL Nieuws plaatst er fijntjes het label 'door het stof' op.

Dat half-terug-krabbelen botst zichtbaar met de toon die zijn coalitiepartners afgelopen weekend voerden — én met de symboliek van een asielminister die juist nu met een vliegend team langs gemeenten moet. Op X herinnerde rabbijn Lody van de Kamp Markuszower aan een eerdere Nederlandse premier die ook al wist hoe gevaarlijk dit soort taal kan worden:

"Rabbijn Lody van de Kamp herinnert Markuszower aan de woorden van MinPres Colijn in 1938: 'Dus geef ik nu opdracht aan onze Marechaussee om [...] geen Joden meer vanuit Duitsland toe te laten. En indien zij toch de grens passeren, hen desnoods met geweld terug te sturen."

⚖️ Raad van State kraakt het partijverbod-plan

Een ander asiel-aanpalend dossier kreeg gisteren een flinke tik: de Raad van State velde een vernietigend oordeel over het wetsvoorstel dat politieke partijen aan een ledenplicht zou binden, in feite het PVV-verbod via een omweg. Volgens NOS, NU.nl en RTL Nieuws gaat het voorstel om partijen zonder voldoende leden van verkiezingen te weren simpelweg te ver. Het AD spitst de implicatie toe: een 'PVV-verbod' via deze constructie lijkt voorlopig verder weg dan ooit.

De reactie op rechtse X-accounts kwam in lichtsnelheid binnen. GeenStijl vatte het standaardgevoel samen:

"Raad van State maakt GEHAKT van PVV-PESTWET over verplichte partijdemocratie"

Dat de Raad van State het advies juist nu publiceert, terwijl de coalitie de handen al vol heeft aan eigen demonen rond omvolking en asielgeweld, maakt de timing pijnlijk: het instrument waarmee delen van de oppositie hoopten op termijn de PVV electoraal in te perken, ligt op tafel met een kruis erdoor.

💰 Luchtalarm gaat uit

Het kabinet kan geen geld vinden voor een nieuw luchtalarm. De NOS bericht dat de bekende maandelijkse test op de eerste maandag van de maand in 2028 definitief stopt: het huidige systeem is technisch op, een vervanger kost zo'n 7 miljoen euro en die ruimte ziet Den Haag nergens in de Voorjaarsnota. De Volkskrant en RTL Nieuws wijzen erop dat NL-Alert via de mobiele telefoon dan het enige overgebleven kanaal wordt — handig totdat het stroomnet of de mobiele zenders uitvallen, juist het scenario waarvoor het luchtalarm ooit bestond.

De symboliek wringt. In een tijd waarin Defensie de oren toespitst op Russische dreiging en de coalitie miljarden vrijmaakt voor een groter leger, sneuvelt het beeldbepalende systeem dat al sinds de Koude Oorlog elke maand om twaalf uur door Nederland loeit. 7 miljoen euro is voor Den Haag een rounding error — politiek is het toch ergens een keuze.

💰 Belastingdienst betrapt zichzelf op miljoenenfraude

De Belastingdienst heeft een grootschalige fraudeoperatie ontdekt waarbij 6,7 miljoen euro op verdachte rekeningen werd gestort. Het AD reconstrueert hoe via aangiftes inkomstenbelasting opzettelijk teruggaven werden uitgelokt, en RTL Nieuws schetst dat het mogelijk om een georganiseerd netwerk gaat. De Telegraaf citeert een bron rond het kabinet die spreekt over aanvragen die 'zodanig zijn ingevuld dat een door de fiscus uit te betalen bedrag ontstaat'.

De ontdekking valt op een gevoelig moment. Tegelijk concludeert de regering dat de eerder beloofde discriminatietoets om een nieuw toeslagenschandaal te voorkomen niet verplicht wordt — een politiek pijnlijk paar: streng als de Belastingdienst zelf wordt opgelicht, soepel als het gaat om controle op haar eigen profileringsmethodes.

🌍 Schiphol groeit, ook als de modellen zeggen van niet

Vandaag staat Schiphol op de commissieagenda in de Kamer, en NRC kwam net op tijd met een ongemakkelijk stuk. De krant beschrijft hoe ingewikkelde rekenmodellen verhullen dat Schiphol in de praktijk toch blijft groeien, ook na de geluidsmaatregelen waarmee het kabinet juist krimp beloofde. Tegelijk publiceerde de Telegraaf een stuk waarin omwonenden en milieugroepen klagen over de Maatschappelijke Raad Schiphol als 'tegenpartij die zegt te spreken voor iedereen'.

De Kamercommissie I&W vergadert vanmiddag tot 21:30 over precies dit dossier. Verwacht stevige confrontaties tussen GL-PvdA en de coalitie over de vraag of de cijfers nog kloppen — en of het kabinet bereid is de modellen los te laten als ze in een onhandige richting wijzen.

📺 Asielinstroom als kijkcijferkanon bij Eva

Bij *Eva* draaide de avond gisteren bijna volledig om asiel. Aan tafel zaten Telegraaf-commentator Wouter de Winther, asielspecialist Maite Vermeulen, journalist Joost Vullings, oud-jongerenvertegenwoordiger Hajar Yagkoubi, ondernemer Mats Akkerman en presentator Jaïr Ferwerda — een mix waarin vrijwel iedereen de afgelopen dagen al een eigen positie had ingenomen.

De online reacties laten zien hoe gepolariseerd de discussie inmiddels is. Critici verweten de redactie dat ze cijfers cherrypickten door de asielinstroom pas vanaf 2023 te laten zien, terwijl andere kijkers juist beklaagden dat de gevolgen op de lange termijn onderbelicht bleven. RemcoYizhakCoor vatte de afstand tussen Den Haag en de gemiddelde kijker in één tweet samen:

"Tussen bestuur & bevolking gaapt een ravijn. Ja, geweld is onacceptabel, maar dit statement getuigt van een losgeslagen wereldvreemdheid, gebrek aan begrip voor heel veel niet-gewelddadige NL'ers voor wie de maat vol is. Dit kabinet is de laatste stuiptrekking vd kletsende klasse"

📅 Vandaag in Den Haag

Dinsdag, dus vol programma in de Kamer:

- Beëdiging — De heer M. Schenk (FVD) als nieuw Kamerlid

- Plenair debat — Vragenuur (14:00–15:00)

- Stemmingen — (15:10)

- Plenair debat — Regeling van werkzaamheden (15:45–16:15)

- Plenair debat — Tweeminutendebat BOA-stelsel (16:15–16:35)

- Plenair debat — Wijziging Wetboek van Strafrecht en Strafvordering, bestrijding heling en witwassen (16:35–22:30)

- Commissie J&V — Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen (16:30–17:30)

- Commissie I&W — Schiphol (16:30–21:30)

- Commissie FIN — Eurogroep/Ecofinraad 22–23 mei (17:00–20:00)

- Commissie BuZa — NAVO Foreign Ministers Meeting (17:00–20:00)

Te volgen via Debat Gemist of de Debat Direct-app.

🔗 Verder in de politiek

- NRC: Meer ondersteuning voor gemeenten bij asielopvang

- de Volkskrant: Europees migratiepact moet grip op asielstromen versterken — hoe groot is de kans dat het werkt?

- AD: Lokale PRO-partijen bij bestuursrechter om PRO Nederland: 'David tegen Goliath'

- de Volkskrant: Italië verdenkt Nederlandse kapitein reddingsschip van faciliteren illegale migratie

- de Volkskrant: Trump zet miljardenfonds op voor compensatie 'politieke vervolging' — ogenschijnlijk voor bondgenoten

- NRC: Aanslag bij moskee in San Diego: vijf doden, twee daders

Dit was hem weer. Tot morgenochtend!

Vragen, opmerkingen of feedback? We horen het graag: elkedagpolitieksubstack@gmail.com

Deze nieuwsbrief is geschreven met hulp van AI en kan fouten bevatten.

Goedemorgen, tijd voor je dagelijkse shot politiek in de media — zodat je dat niet zelf hoeft bij te houden.

🔒 Markuszower roept 'omvolking' in Loosdrecht

Kamerlid Gidi Markuszower ging zaterdagavond bij het azc-protest in Loosdrecht een stap verder dan zijn al omstreden 'maximaal geweld'-uitspraken: hij omarmde ter plekke de term 'omvolking'. De NOS bericht dat Markuszower het demonstranten letterlijk nazei toen iemand riep dat Nederland 'omvolkt' wordt. Ook NU.nl reconstrueert het moment uitgebreid. Het is een term die de AIVD al jaren bestempelt als typisch voor rechts-extremisme en die teruggaat op naziterminologie.

Premier Rob Jetten reageerde nog dezelfde avond bij RTL Nieuws met de woorden dat het "totaal ongepast" is dat een politicus geweld goedpraat. GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver vindt dat te slap en eist al sinds vrijdag een Kamerdebat. Klaver verbond op X het geweld in Loosdrecht direct aan jarenlang ophitsen door extreemrechtse groeperingen en sprak van een ondermijning van de democratie:

"Dit is het gevolg van onafgebroken ophitsen door extreemrechtse groeperingen. Crimineel gedrag dat je niet af kan doen met zogenaamd ‘legitieme zorgen’. Het is een directe ondermijning van onze democratie. En bovendien levensgevaarlijk."

🏛️ VVD versus VVD: Brekelmans onderuit gehaald door eigen burgemeester

Op exact hetzelfde moment dat Markuszower in Loosdrecht stond, scheurde de VVD bij Buitenhof in twee. Fractievoorzitter Ruben Brekelmans betoogde dat gemeenten zelf moeten kunnen kiezen of ze zich aan de spreidingswet houden. Doetinchemse burgemeester en VNG-vicevoorzitter Mark Boumans, óók VVD, viel hem in dezelfde uitzending publiekelijk af en noemde de uitspraak "gevaarlijk". Het AD reconstrueert het conflict: volgens Boumans speelt Brekelmans met vuur door te suggereren dat een geldende wet electoraal optioneel is.

Volgens het AD trok Boumans daarbij een vergelijking met de maatschappelijke onrust in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw, en riep hij zijn fractievoorzitter op om publiek te bevestigen dat de spreidingswet onverkort geldt. De pijnlijke timing maakt het nog scherper. Terwijl Brekelmans aan tafel zat, brandde het in Loosdrecht en sprak Markuszower over omvolking. Boumans, die het geweld in zijn eigen regio aan den lijve meemaakte, fungeert daarmee de facto als interne oppositie tegen zijn eigen partijtop. Dat de VNG-vicevoorzitter publiek het woord 'gevaarlijk' gebruikt voor een uitspraak van zijn eigen fractievoorzitter is in moderne VVD-geschiedenis vrijwel onvergelijkbaar.

📺 Bontenbal verdedigt rechtsstaat — terwijl zijn eigen minister vastloopt

CDA-leider Henri Bontenbal gebruikte zijn tafelplek bij *Jinek* om een college democratie en rechtsstaat te geven naar aanleiding van Loosdrecht. Telegraaf-commentator Wouter de Winther schreef erover onder de kop 'Hier legde Bontenbal een kloof bloot': de CDA-leider sprak met klem over fatsoenlijk protesteren — terwijl in dezelfde 24 uur zijn eigen asielminister moest uitleggen waarom zelfs het tweestatussenstelsel, het ene stukje strengere asielwetgeving dat door de Eerste Kamer kwam, voorlopig niet wordt ingevoerd.

De spagaat is precies waar het CDA al maanden mee worstelt: meeregeren met een coalitie die op asiel niet doorpakt, terwijl de eigen achterban in de provincies vooral oren heeft naar Bontenbals principiële riedel. Het commentaar legt bloot wat veel CDA'ers liever wegslikken: rechtsstaatpraat zonder uitvoeringsmacht klinkt steeds dunner.

🌱 Laatste kans voor de grutto

Het kabinet werkt achter de schermen aan een reddingsplan voor de grutto, om een dreigende EU-boete te voorkomen. RTL Nieuws meldt dat de natuurmaatregelen die Brussel eist al jaren onder de maat zijn. Brengt Den Haag niet snel een geloofwaardig herstelplan op tafel, dan ligt er een boetebeschikking klaar — een politieke vergiftigde pil voor een kabinet dat al onder druk staat in landbouw- en stikstofdossiers.

De grutto is symbolisch geworden: nationale vogel, indicator voor de gezondheid van weidegebied, en politiek dossier waarin natuurbescherming, boeren en EU-recht keihard op elkaar botsen. Een ambitieus plan kost geld en ruimte voor extensiveren — beide schaars in een coalitie die juist heeft beloofd boeren niet verder klem te zetten.

⚖️ Corona-enquête onder ede: hoofdrolspelers aan de beurt

De parlementaire enquête naar de coronaperiode bereikt deze week haar meest spannende fase: de hoofdrolspelers worden onder ede verhoord. De NOS schetst de oplopende spanning. De commissie wil reconstrueren wie wanneer wat wist en op welke gronden besluiten zijn genomen — van avondklok tot mondkapjes tot vaccinatiestrategie. Met de eedaflegging verschuift de toon: getuigen riskeren strafrechtelijke vervolging bij onwaarheden.

De politieke inzet is groot. Voormalig bewindslieden zullen moeten verantwoorden waarom adviezen soms wel en soms niet werden gevolgd, en welke rol commerciële en bestuurlijke belangen speelden. Voor zowel coalitie als oppositie levert dit deze week potentieel gevoelige clips op die nog jaren in campagnefilmpjes opduiken.

🌍 New Delhi tikt Jetten op de vingers

De Indiase regering reageert ongewoon scherp op de zorgen die premier Rob Jetten dit weekend uitsprak over de rechtsstaat in India. De Volkskrant bericht dat New Delhi de Nederlandse opmerkingen wegzet als "een teken van gebrek aan begrip" van de Indiase context.

Het is een diplomatieke wenkbrauwfronser na een weekend waarin Modi in Den Haag juist als staatsman werd binnengehaald, met handtekeningen onder halfgeleider- en Insiya-dossiers. De boodschap uit Delhi is duidelijk: handel doen mag, maar les krijgen over democratie hoeft niet. Het zet de vraag op scherp hoe ver een 'Team Nederland'-buitenlandbeleid kan komen zonder de mensenrechten-paragraaf in te slikken.

📅 Vandaag in Den Haag

De Tweede Kamer is op deze maandag nog rustig — maar Voorjaarsnota-werk loopt al door in de commissies:

- Commissie SZW — Wijziging begrotingsstaten Sociale Zaken (Voorjaarsnota) (10:00–14:00)

- Commissie I&W — Wijziging begrotingsstaten Infrastructuur & Waterstaat (Voorjaarsnota) (18:00–22:00)

- Werkbezoek — Parlementaire Assemblee Raad van Europa, Monitoring Committee

Deze week loopt dan vol:

- Beëdiging — De heer M. Schenk (FVD) als nieuw Kamerlid (dinsdag 19 mei)

- Plenair debat — Vragenuur en Regeling van werkzaamheden (dinsdag 19 mei, 14:00–16:15)

- Commissie I&W — Schiphol (dinsdag 19 mei, 16:30–21:30)

- Commissie FIN — Eurogroep/Ecofinraad 22–23 mei (dinsdag 19 mei, 17:00–20:00)

- Plenair debat — Wijziging Wetboek van Strafrecht en Strafvordering, bestrijding heling en witwassen (dinsdag 19 mei, 16:35–22:30)

- Plenair debat — Debat over de nationale veiligheidsstrategie van de Verenigde Staten (woensdag 20 mei, 16:20–21:45)

- Aanbieding — Verantwoordingsstukken voor 2025 (woensdag 20 mei)

- Plenair debat — Wijziging Wet terugkeer en vreemdelingenbewaring (donderdag 21 mei, 10:45–18:00)

Te volgen via Debat Gemist of de Debat Direct-app.

🔗 Verder in de politiek

- NOS: Spanning rond corona-enquête loopt op: hoofdrolspelers onder ede verhoord

- AD: Wie op gas stookt moet meer gaan betalen, maar lang niet iedereen heeft een keus

- NRC: Partij van Spaanse premier Sánchez behaalt slechtste resultaat ooit bij verkiezingen Andalusië

- NRC: Als de politiek afscheid neemt van feiten en kennis

- NRC: Amnesty: vorig jaar hoogste aantal doodstraffen in 44 jaar

- de Volkskrant: Indiase premier Modi als held onthaald in Den Haag: 'India heeft zoveel potentieel'

Dit was hem weer. Tot morgenochtend!

Vragen, opmerkingen of feedback? We horen het graag: elkedagpolitieksubstack@gmail.com

Deze nieuwsbrief is geschreven met hulp van AI en kan fouten bevatten.

Goedemorgen, tijd voor je dagelijkse shot politiek in de media — zodat je dat niet zelf hoeft bij te houden.

🌍 Modi vertrekt met Chola Plates en Insiya-belofte

De Indiase premier Narendra Modi rondde gisteren zijn werkbezoek aan Nederland af met handtekeningen onder twee dossiers waar Den Haag al langer op aandrong: de halfgeleidersector en de jarenlange diplomatieke patstelling rond het ontvoerde meisje Insiya. De NOS meldt dat de Universiteit Leiden vandaag formeel twee eeuwenoude Chola Plates teruggeeft aan India — beschreven koperen platen die symbool staan voor het groeiende vertrouwen tussen beide landen. Het was een van de symbolische hoogtepunten van een bezoek dat verder vooral over geld en geopolitiek ging.

Premier Rob Jetten kondigde aan dat hij een Nederlandse delegatie naar India stuurt om een ontmoeting voor te bereiden tussen Insiya en haar moeder. Het tien jaar geleden door haar vader naar India ontvoerde meisje is sindsdien onbereikbaar gebleven voor Nederlandse autoriteiten. Bij RTL Nieuws zei Jetten dat het doel is "om moeder en kind te herenigen". Voor BBB-leider Caroline van der Plas, die de zaak al weken op de Kameragenda zet, is dat een eerste tastbare stap. Daarnaast werd in Den Haag een memorandum getekend tussen Tata en ASML over halfgeleiderproductie in India — een van de meest strategische deals van het weekend. Modi zelf bedankte Jetten op X:

"Dank u wel, premier Rob Jetten. Ik ben blij hier in Nederland te zijn met als doel onze bilaterale samenwerking verder te versterken."

RTL Nieuws plaatst het bezoek in een breder kader: nu de relatie met de Verenigde Staten onder druk staat, kijkt Nederland nadrukkelijk naar India én China om nieuwe handelsroutes en partnerschappen te bouwen. Critici wijzen erop dat mensenrechten — onder Modi onder druk, met name voor de moslimminderheid — daarbij grotendeels naar de achterkamer worden geduwd.

🏛️ Jetten verbreekt stilte over Markuszower

Premier Jetten reageerde dit weekend voor het eerst publiekelijk en met scherpte op de uitspraken van Kamerlid Gidi Markuszower (Groep Markuszower) over "maximaal geweld" tegen Palestijnse asielzoekers. Tegenover RTL Nieuws noemde Jetten het "totaal ongepast dat een politicus geweld goedpraat". Daarmee komt eindelijk de heldere veroordeling uit het Torentje die GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver eerder deze week nadrukkelijk had geëist. Een echte oproep aan Markuszower om zijn woorden in te trekken bleef uit; Jetten richtte zich vooral op het signaal dat politici hier nooit ruimte voor mogen geven.

De druk neemt verder toe. Strafpleiter Gerard Spong noemde de uitspraken vrijdag al juridisch te kwalificeren als opruiing én uitlokking, en The Rights Forum heeft aangifte gedaan. Markuszower zelf hield bij Sven op 1 vast aan de inhoud van zijn boodschap, en zei alleen dat hij zich "beter, scherper en gepaster" had moeten uitspreken. Met Jetten die nu publiek positie kiest, komt het door Klaver gevraagde Kamerdebat volgende week er hoogstwaarschijnlijk.

📺 Bulgaarse zege, Israëlische storm in Wenen

Het Eurovisie Songfestival kreeg gisteravond in Wenen een verrassende winnaar — de Bulgaarse Dara met haar nummer 'Bangaranga' — en een politiek beladen tweede plaats voor Israël. NRC bericht dat de Israëlische act onder hoorbaar boegeroep van de tribune optrad, terwijl de Oostenrijkse organisatie zich tot het laatst inspande om een politiek-neutrale uitstraling vast te houden. De jubel en het fluitconcert wisselden elkaar af, en in de zaal bleek het Joodse Wenen — net als De Volkskrant uitvoerig beschrijft — volstrekt verdeeld over de aanwezigheid van de Israëlische inzending.

Of Nederland volgend jaar weer meedoet, is nog niet besloten. België overweegt openlijk een boycot, en de analyse in De Volkskrant is dat het festival zijn "neutrale en verbindende" zelfbeeld niet langer overeind houdt zolang Israël tot de oorlog in Gaza blijft deelnemen. Telegraaf-columniste Bina Ayar noemt het festival juist daarom "ongemakkelijk voor moraalridders". Een Kamerdebat over Nederlandse deelname lijkt onontkoombaar.

💰 Wie op gas stookt, betaalt straks meer

Een nieuwe CO2-heffing maakt gas voor huishoudens verder duurder, terwijl alternatieven voor veel mensen ontbreken — en het kabinet voelt het draagvlak weer een stukje verder afkalven. Politiek verslaggever Hans van Soest van het AD legt uit dat de heffing prikkelt richting elektriciteit, warmtepompen en isolatie, maar dat veel huurders, oudere koopwoningen en huishoudens met een krappe beurs simpelweg geen alternatief hébben. De boodschap 'stop met gas' is voor hen vooral een kale prijsstijging.

Voor het kabinet-Jetten komt het op een vervelend moment: de energiekostendiscussie loopt parallel aan de stikstofdiscussie, waar precies dezelfde groep — burgers zonder veel manoeuvreerruimte — onder een nieuw pakket dreigt te vallen. Coalitiepartijen weten dat zonder een fatsoenlijk compensatiemodel het beeld ontstaat dat Den Haag de rekening van de transitie steeds bij dezelfde mensen neerlegt.

🌱 Schiphols milieuadvies ligt onder vuur

Het meest recente milieuadvies over Schiphol krijgt forse kritiek, schrijft [De Telegraaf](https://news.google.com/rss/articles/CBMivAFBVV95cUxONUotRnNzaDc4Z1dfTGU5djJvWXNxbWNHRUNMZFNzaTBpOFR0YUEtaDFGT3FBaWlLT0pDZzlZN2ZTVnZxYUlvVzY4ZXcwOFBYQzFCNG84NWxsYXg1ZDQzczc0ZnY1MF80VFdzd3RXQWtKSVI5OUgwMnBsblNaY0FBRFFpNzBYZG9laDJ5WlFsNVg1X2dhM3ZlejhuV19LcHFNWVdCbHBPSzdLNUw5OEFZd0hrclg1RFpfcFBWNw?oc=5). De luchthaven en sectorpartijen wijzen erop dat de geluidsoverlast in werkelijkheid "al 50 procent minder" zou zijn dan waarvan in het advies wordt uitgegaan — en dat de berekeningen daardoor de basis vormen voor een onnodig hard krimpscenario. Tegenstanders, waaronder bewonersgroepen rond de luchthaven, zeggen juist dat de officiële metingen al jaren te rooskleurig zijn en dat een terugschroeving van vluchten broodnodig blijft.

De timing is politiek interessant: dinsdag bespreekt de commissie I&W in de Tweede Kamer Schiphol in een vijf uur durend commissiedebat. Daar zullen de cijfers — en de geloofwaardigheid ervan — wéér het hoofdgevecht zijn.

📅 Vandaag in Den Haag

De Tweede Kamer vergadert vandaag niet — zondag, en het Pinksterweekend draait nog. Komende week pakt de agenda fors door:

- Beëdiging — De heer M. Schenk (FVD) wordt dinsdag 19 mei beëdigd als nieuw Kamerlid

- Plenair debat — Vragenuur (dinsdag 19 mei, 14:00–15:00)

- Plenair debat — Wijziging Wetboek van Strafrecht en Strafvordering ter bestrijding van heling en witwassen (dinsdag 19 mei, 16:35–22:30)

- I&W — Commissiedebat Schiphol (dinsdag 19 mei, 16:30–21:30)

- FIN — Eurogroep/Ecofinraad (dinsdag 19 mei, 17:00–20:00)

- Plenair debat — Debat over de nationale veiligheidsstrategie van de Verenigde Staten (woensdag 20 mei, 16:20–21:45)

- Plenair debat — Wijziging Wet terugkeer en vreemdelingenbewaring (donderdag 21 mei, 10:45–18:00)

- Aanbieding — Verantwoordingsstukken voor het jaar 2025 (woensdag 20 mei)

Te volgen via Debat Gemist of de Debat Direct-app.

🔗 Verder in de politiek

- NRC: Wat als de stroom langdurig uitvalt en de deur van de supermarkt dichtblijft? Voor zo'n 'donkerzwart' scenario ontbreekt een plan

- De Telegraaf: 'Bezorgde inwoners Loosdrecht dupe van rondreizend reltuig'

- De Telegraaf: Havenondernemers helemaal klaar met actievoerders op spoor: 'Levensgevaarlijk'

- De Telegraaf: Nederlandse Negin (30) vol in vizier regime Iran

- NRC: Verdachte van Rwandese genocide Félicien Kabuga overleden

Dit was hem weer. Tot morgenochtend!

Vragen, opmerkingen of feedback? We horen het graag: elkedagpolitieksubstack@gmail.com

Deze nieuwsbrief is geschreven met hulp van AI en kan fouten bevatten.

Goedemorgen, tijd voor je dagelijkse shot politiek in de media — zodat je dat niet zelf hoeft bij te houden.

⚖️ Spong: opruiing, dit gaat een zaak worden

Een dag nadat The Rights Forum aangifte deed tegen Gidi Markuszower, geeft strafpleiter Gerard Spong er een juridische lezing op die hard aankomt. Volgens Spong is de oproep van het Kamerlid om Palestijnse asielzoekers met "maximaal geweld" tegen te houden aan te merken als opruiing én als uitlokking van mishandeling. RTL Nieuws sprak hem en noteerde de droge conclusie: "Dat zijn twee strafbare feiten. Ik verwacht wel dat het tot een zaak leidt."

Markuszower zelf probeerde de schade vrijdag nog te beperken. Bij Sven op 1 zei hij zich "beter, scherper en gepaster" te hebben moeten uitspreken — een formulering die zowel RTL als NU.nl bewust subtiel duidt: hij distantieert zich van de vórm, niet van de inhoud. Ook het AD kopt rechtstreeks: had wel gepaster gemoeten — maar staat erachter.

Dat half-terugkrabbelen werd op links niet geslikt. GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver eiste een debat:

"Markuszower neemt geen woord terug, op rechts blijft het oorverdovend stil. De premier reageert laat en slap. Dit is geen willekeurige uitspraak van een politicus, maar een oproep tot geweld. Daar mag geen enkele ruimte voor zijn. Wij willen volgende week een debat."

Voor wie de context kwijt is: Markuszower zit sinds zijn breuk met de PVV als eenmansfractie Groep Markuszower in de Kamer. Spongs analyse — en zijn voorspelling dat het OM hier wel naar moet kijken — geeft de aangifte van The Rights Forum opeens een serieus juridisch fundament.

🏛️ Asieldiscussie weer op de flanken

Premier Rob Jetten had beloofd het asieldebat uit de loopgraven te trekken — maar [NU.nl-analist](https://www.nu.nl/politiek/6395916/ondanks-jettens-belofte-is-asieldiscussie-toch-weer-overgeleverd-aan-de-flanken.html) constateert dat het kabinet de geest niet in de fles krijgt en dat vooral de rechtse oppositie daarvan profiteert. Een week vol anti-azc-demonstraties, een rondvliegende oproep tot geweld, en een kabinet dat probeert te koersen tussen verhitte burgers en juridische realiteit. CDA-minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) hield deze week vast aan de lijn dat een asielstop "geen zin" heeft en "nergens op slaat", en dat hij nog geen datum wil plakken op dwangmaatregelen tegen gemeenten die geen opvang regelen.

Die boodschap valt slecht in een week waarin Loosdrecht in brand stond en de burgemeester van Wijdemeren publiekelijk zijn excuses moest aanbieden over de gebrekkige communicatie rond de noodopvang. De Volkskrant noemt het kabinet inmiddels schertsend in een open brief aan de premier, en het AD constateert dat het kabinet voor de camera's doet alsof er geen bonje is — terwijl het achter de schermen wel degelijk botst.

🌱 Stikstofkaart in nieuwe verpakking

Het kabinet komt na de zomer met een nieuw stikstofpakket — en politiek Den Haag vreest een herhaling van de boerenprotesten. Het AD onthult vandaag dat het beruchte 'stikstofkaartje', waarop boeren konden zien of zij aan strengere normen moesten voldoen, terugkomt — in een andere vorm. Niemand in de coalitie durft het hardop te zeggen, maar de angst voor een hete zomer is groot.

Dat is politiek beladen omdat de boerenprotesten van een paar jaar geleden direct uitmondden in een electorale aardverschuiving. De vraag is of dit kabinet — met BBB als drijvende kracht achter de soepelere lijn — een pakket kan presenteren dat juridisch standhoudt zonder het platteland opnieuw op te jagen. Volgens een column in De Telegraaf is het kabinet bovendien intern verdeeld over de toon: BBB wil zacht, VVD wil voortgang, CDA zit ertussen.

🌍 Modi naar Den Haag — handel boven mensenrechten

Dit weekend komt de Indiase premier Narendra Modi op bezoek, en [de NOS schrijft glashelder](https://nos.nl/l/2614497) dat de handelsbelangen het bezoek domineren. Modi heeft net een grote verkiezingswinst geboekt in West-Bengalen en komt met versterkte rugdekking naar Europa. Voor Nederland gaat het om miljardeninvesteringen, halfgeleiders, watermanagement en een strategisch partnerschap dat moet inspelen op een wereld waarin India zich nadrukkelijk profileert als alternatief voor Rusland en China.

De kritiek is daarmee niet weg. Mensenrechtenorganisaties wijzen al jaren op de groeiende anti-moslimsentimenten onder Modi, en bij de recente West-Bengaalse verkiezingen verloren miljoenen — vooral moslimse — kiezers hun stemrecht door administratieve herzieningen. Volgens Indiakenner Rajeev Lachmipersad zal Nederland die kritiek echter "beter achter de schermen" bespreken: voor harde woorden is de relatie nog niet intensief genoeg.

BBB-leider Caroline van der Plas grijpt het bezoek aan voor een eigen agenda: de gewelddadige ontvoering van Insiya, ruim tien jaar geleden. Ze twitterde vrijdag:

"Afgelopen weken werd op initiatief van BBB het kabinet aan de tand gevoeld over de gewelddadige ontvoering van Insiya 10 jaar geleden. Ook vroeg ik debat aan om kabinet te dwingen meer actie te ondernemen. Hopelijk gaat bij het bezoek van de Indiase MP nu eindelijk wat gebeuren"

🌱 Vaccin voor de legkip

Staatssecretaris Silvio Erkens (Landbouw) komt met een plan om legkippen verplicht te vaccineren tegen vogelgriep. De NOS en RTL Nieuws melden dat de proeven succesvol zijn afgerond en dat handelspartners als Canada en de VS bereid lijken om eieren van gevaccineerde kippen te blijven afnemen. Sinds oktober vorig jaar zijn op 51 boerderijen vogelgriepuitbraken vastgesteld en zijn ruim 2,25 miljoen vogels geruimd; vrijdag nog kwam er een nieuwe uitbraak bij in Biddinghuizen.

Erkens wil ook mensen die veel in aanraking komen met het virus — varkens- en pluimveehouders, dierenartsen, medewerkers van kinderboerderijen — vaccineren. Het plan moet voor het einde van het jaar liggen. Voor de pluimveesector, die jaren in onzekerheid zat, is dit een kleine doorbraak; voor het kabinet een zeldzaam dossier waar tenminste één onderdeel structureel lijkt te worden opgelost.

🌍 Hennis-Plasschaert wisselt Beiroet voor New York

Oud-minister Jeanine Hennis-Plasschaert verruilt haar VN-missie in Libanon voor de functie van ondersecretaris-generaal voor Veiligheid en Beveiliging. NRC bericht dat de Nederlandse VVD'er na twee "woelige jaren" als VN-gezant in Libanon — een periode waarin Israël en Hezbollah elkaar herhaaldelijk hard troffen en het Zuid-Libanese front geregeld in vlammen opging — naar het VN-hoofdkwartier in New York gaat. Daar gaat ze de wereldwijde beveiliging van VN-personeel en -gebouwen aansturen.

Voor Nederland is het opnieuw een hooggeplaatste internationale post: na haar tijd als minister van Defensie en hoofd van de VN-Iraq-missie blijft Hennis-Plasschaert zo één van de meest zichtbare Nederlanders in het multilaterale circuit.

📺 Café Kockelmann: Van den Brink op de pijnbank

Bart van den Brink was vrijdagavond te gast bij Sven Kockelmann op NPO 2, in een week vol anti-azc-demonstraties. Naast de minister van Asiel en Migratie schoven Bart van den Brink (politiek commentator), Lia van Bekhoven en Mats Akkerman aan. De minister moest verantwoording afleggen over Loosdrecht, over de slepende noodopvang en — onvermijdelijk — over de uitspraken van Markuszower.

Van den Brink noemde Markuszowers oproep tot geweld "totaal onbegrijpelijk", en wees erop dat de Kamerlid zijn standpunt bij Sven op 1 zelfs nog eens herhaalde. Op de vraag wanneer hij dwangmaatregelen tegen gemeenten zal inzetten die geen opvang regelen, hield hij de boot af. De redactie van Café Kockelmann vatte het zo samen:

"Bart van den Brink wil nog geen datum plakken op dwangmaatregelen voor gemeenten om asielzoekers op te vangen."

De minister kreeg er op X een stortvloed aan kritiek overheen — van zowel rechts (waarom geen asielstop?) als links (waarom geen actie tegen de protestbewegingen?). Dat is precies het kruispunt waar dit kabinet inmiddels permanent op staat.

📅 Vandaag in Den Haag

De Tweede Kamer vergadert vandaag niet — het is zaterdag en het Pinksterweekend nadert. Komende week pakt het werk weer op:

- Beëdiging — De heer M. Schenk (FVD) wordt dinsdag 19 mei beëdigd als nieuw Kamerlid

- Plenair debat — Vragenuur (dinsdag 19 mei, 14:00–15:00)

- Plenair debat — Tweeminutendebat BOA-stelsel (dinsdag 19 mei, 16:15–16:35)

- Plenair debat — Wijziging Wetboek van Strafrecht en Strafvordering ter bestrijding van heling en witwassen (dinsdag 19 mei, 16:35–22:30)

- I&W — Commissiedebat Schiphol (dinsdag 19 mei, 16:30–21:30)

- FIN — Eurogroep/Ecofinraad (dinsdag 19 mei, 17:00–20:00)

- Plenair debat — Debat over de nationale veiligheidsstrategie van de Verenigde Staten (woensdag 20 mei, 16:20–21:45)

- Aanbieding — Verantwoordingsstukken voor het jaar 2025 (woensdag 20 mei)

Te volgen via Debat Gemist of de Debat Direct-app.

🔗 Verder in de politiek

- de Volkskrant: VVD vecht voor heilige huisjes, maar moet vrezen voor rol van grote dwarsligger

- de Volkskrant: Zelensky waarschuwt voor nieuwe Russische aanvalsplannen via Belarus

- De Telegraaf: Ruslandtribunaal in Nederland stap dichterbij: kabinet heeft plek in Den Haag gevonden

- NU.nl: Jetten wil samenwerking binnen koninkrijk bevorderen met jaarlijkse conferentie

- De Telegraaf: Nederland en China: handelsmissie Erkens na ruzie en sancties

Dit was hem weer. Tot morgenochtend!

Vragen, opmerkingen of feedback? We horen het graag: elkedagpolitieksubstack@gmail.com

Deze nieuwsbrief is geschreven met hulp van AI en kan fouten bevatten.